Tag Archive | Γιώργος Κ Γεωργίου

Ο φούρνος της πλατείας

1545785_1467049016910876_3790416655821133385_n

Δεκαπενταύγουστος…

… την περίοδο αυτή γιόρταζαν στην αρχαιότητα το νέο έτος. Η επιστροφή στον τόπο καταγωγής κάθε Αύγουστο, πέρα ​​από ένα άτυπο τυπικό, είναι κι ένας δείκτης του πώς μεγαλώνουμε και πώς κυλά ο χρόνος, καλοκαίρια μετράμε κατά βάθος…

Αυτό το καλοκαίρι ήταν μακράν το πιο δύσκολο των τελευταίων χρόνων, το ένιωθες, υπήρχε όμως και μια αίσθηση πως προσπαθούμε να πατήσουμε στα πόδια μας, να βρούμε μια βάση γερή. Αυτή ίσως να είναι και η βασική συνεισφορά της πρώτης φοράς αριστερά, γκρέμισε κάθε φαντασίωση και διάθεση να προσβλέπουμε σε ιδεολογίες ή σωτήρες. Μια τέτοια επιστροφή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον σ’ ένα χωριό που δεν είναι βαμμένο αλλά ψηφίζει αντιπροσωπευτικά, εδώ μπορείς να τα δεις όλα, ακόμα και φωτεινές αχτίδες.
Κάπως ξαφνικά είχε πέσει η ιδέα να φτιάξουμε έναν ξυλόφουρνο στην πλατεία του χωριού, τα τελευταία χρόνια οι δραστηριότητες του συλλόγου έχουν ενταθεί, πολλοί είναι αυτοί που έχουν επιστρέψει ως σώματα, ως σκέψη, ως έσχατη ελπίδα ή λύση. Κάθε έργο έχει ένα επιπλέον νόημα πέρα από το πρακτικό, και ο φούρνος ήθελε να ανάδειξει όχι μόνο την παραγωγή, τα προϊόντα του χωριού αλλά και την κοινότητα, το χωριό πέρα από τη μορφή, ως συνθήκη, ως τρόπο ζωής.
Τα προβλήματα των χωριών είναι πλέον θέμα χώρου, χ απόσταση από το γιατρό, ψ δρομολόγια λεωφορείου την εβδομάδα. Ο φούρνος δεν έμοιαζε ως αίτημα αυτής της προβληματικής, ήταν όμως εντυπωσιακό με πόσο ενθουσιασμό δέχθηκαν την ιδέα και την ολοκλήρωσαν με οικειοθελείς συνεισφορές και εργασία, παρ’ όλες τις δυσκολίες. Ο φούρνος αλλάζει τη βάση του προβλήματος, το χωριό δεν είναι ένας χώρος, είναι ένας τόπος.
Η Ελλάδα πεθαίνει έλεγε ο Αγγελόπουλος… Η Ελλάδα αλλάζει; Η Ευρώπη θα αλλάξει; Το μέλλον πάντα φτιάχνεται με τα ερείπια του παρελθόντος και η Ελλάδα η σημερινή δεν είναι η Ελλάδα που βγήκε από τη δίνη του πολέμου και του εμφυλίου αλλά από τη δίνη της αστικοποίησής της, τα «ερείπιά» της είναι το περιβάλλον της, η φυγή των σπουδασμένων. «Ερείπιο» είναι ο πολιτισμός μας, ιδιαίτερα αυτό το ερείπιο είναι το βασικό χαρακτηριστικό της Ευρώπης, το πολιτισμικό προβάδισμα της Ευρώπης είναι η μόνη υπεροχή της μέσα στο παγκόσμιο − να μη χάσουν αυτές οι λέξεις το νόημα τους! ‘Ετσι θα πάμε μπροστά. Να μη χάσει το χωριό το νόημά του, να μη γίνει ένα εργοστάσιο τροφής, ένα εργοστάσιο τουρισμού, αλλά να παραμείνει χωριό, για να μπορεί έτσι να προσφέρει την καλύτερη τροφή και τις πιο δυνατές εμπειρίες.

Σίγουρα υπάρχουν πολλά ερωτηματικά για το αν υπάρχει και τι είναι αυτό το πολιτισμικό προβάδισμα. Δεν είναι τόσο εύκολο να εξηγηθούν όλα αυτά και να τα συζητήσουμε εν συντομία, άλλωστε γι’ αυτό γράφουμε στο logopoli. Εδώ στο χωριό, παρότι ολοκληρώσανε τον φούρνο με εντυπωσιακή ομοψυχία, δεν έχουν βρει ακόμα πώς θα χρησιμοποιείται, άλλοι μιλάνε για την πρωτογενή παραγωγή, άλλοι επισημαίνουν την αξία του για το χωριό στην πολιτισμική, κοινωνική του διάσταση, στη σταθερότητα της οικονομίας του… Η όσμωση συνεχίζεται και ο φούρνος ετοιμάζεται να ψήσει για το πανηγύρι! Μια νέα περίοδος αρχίζει.

Σας αφήνω… άρχισε και το τραγούδι!

Τον χειμώνα ετούτο άμα τον πηδήσαμε…

Advertisements

Τέσσερις Σκέψεις για την Πανεπιστημίου

Δεν με ξαφνιάζει που συζητάμε για την ανάπλαση της Πανεπιστημίου αυτή τη στιγμή — εν μέσω κρίσης. Γιατί; Επειδή εν μέσω κρίσης είναι που γίνεται η αλλαγή του κυρίαρχου φαντασιακού και έτσι ξαναχτίζονται οι χώροι ορόσημα. Τώρα είναι μάλλον που τελειώνει η εποχή της κυριαρχίας του ΙΧ.

Δεν με ξαφνιάζει που το κεφάλαιο προσπαθεί να παίξει ένα παιχνίδι με αυτήν την αλλαγή που αναμένεται. Επειδή το κεφάλαιο έχει δει αυτό το παιχνίδι της επιστροφής στο κέντρο της πόλης ή στην πόλη και της κερδοσκοπίας που στήνεται πάνω σε αυτή την αλλαγή να παίζεται και σε άλλες πόλεις του δυτικού κόσμου και θέλει να παίξει και εδώ αυτό το παιχνίδι.

Δεν με ξαφνιάζει που η πρώτη πρόταση του Διαγωνισμού είναι πηγμένη τόσο στο πράσινο, παραβλέποντας τον συμβολικό και πολιτικό χαρακτήρα του κέντρου — ειδικά η Ομόνοια όπως έχει παρουσιαστεί στην πρόταση δεν έχει καθόλου χαρακτηριστικά κεντρικής πλατείας. Επειδή σ’ αυτά τα παιχνίδια παίζεις με πιασάρικες προτάσεις χωρίς να χάνεις χρόνο στην ανάλυση ή τη συνειδητοποίηση, και το πράσινο είναι η κατεξοχήν ιν λέξη στις μέρες μας.

Τώρα θα πρέπει να με ξαφνιάζει που η Ευρωπαϊκή Ένωση δε χρηματοδοτεί αυτό το έργο γιατί δεν μπορεί να δει την ύψιστη σημασία του να γίνει πράσινη η Πανεπιστημίου;

depressionera1

 

 

 

Πλατεία πάνω από την θάλασσα

stakalakis3

Σήμερα θα σας παρουσιάσω ένα μικρό πλατεάκι. Την «πλατεία πάνω από την θάλασσα», στην Σητεία της Κρήτη. Αυτό το πλατεάκι δεν είναι ένας κεντρικός δημόσιος χώρος, με μεγάλη ιστορία και σημαντική θέση, όπως αυτός που σας έδειξα άλλη φορά εδώ, αλλά ένας καινούργιος δημόσιος χώρος. Ο μικρός αυτός χώρος 450 m², βρίσκεται στην άκρη του λιμανιού, εκεί που αρχίζει ο λιμενοβραχίονας και ολοκληρώθηκε το 1994 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Δ. Τσακαλάκη.

tsakalakis1

Πριν μερικές μέρες άκουγα έναν καθηγητή να μιλάει για την κρίση και την πόλη, επαναλαμβάνοντας κάποιες ωραίες φράσεις από αυτές που συνηθίζει να λέει και στην σχολή. Όμως λίγο η επανάληψη, λίγο ότι περίμενα να ακούσω κάτι πιο συγκεκριμένο για τη κρίση και τη πόλη,  άφησα τα λόγια του να παίζουν στο μπαγκράουντ και σκεφτόμουνα πόσο διαφορετική αντίληψη για τον δημόσιο χώρο κυριάρχησε στις προηγούμενες γενιές, οι οποίες ασχολήθηκαν κατά αποκλειστικότητα με ιδιωτικά έργα και πολυκατοικίες. Αυτός είναι ίσως και ο λόγος που σε αυτή την περίοδο, δεν υπάρχει κάποιο αξιόλογο παράδειγμα κεντρικού δημόσιου χώρου, μπορούμε όμως να βρούμε κάποια ωραία παραδειγματάκια πιο «έκκεντρα», σαν μια άλλη άποψη, ξένη ως προς την κυρίαρχη της εποχής που διαμόρφωνε τις κεντρικές περιοχές.

Για να αναφερθώ λίγο περισσότερο σε αυτό το χάσμα γενεών έτσι όπως το έχω αντιληφτεί, νομίζω ότι το ερώτημα που δίχασε την ελληνική κοινωνία το Δεκέμβρη του ’08 ήταν το -τι κάνει ένα παιδί σε ένα πεζόδρομο στο κέντρο της πόλης;- Για όλους αυτούς που μεγάλωσαν με την αγωνία να αποκτήσουν ένα διαμέρισμα ή μια πολυκατοικία για να μπορούν να έχουν μετά την άνεση να πάνε σε ένα ωραίο καφέ ή εστιατόριο και να επιβεβαιώσουν έτσι την επιτυχία τους, το να αράζεις σε ένα πεζόδρομο είναι τελείως ακατανόητο, ειδικά όταν δεν το κάνεις από ανέχεια αλλά από επιλογή. Όμως σίγουρα οι αγωνίες τους ήταν διαφορετικές από τις αγωνίες των παιδιών τους. Ένα από τα συνθήματα που μου έμεινε από το Δεκέμβρη του ’08 ήταν το –Μην ρίχνετε δακρυγόνα εμείς κλαίμε και μόνοι μας- αλλά και το –Κατάθλιψη τέλος, Ζωή μαγική-.

«Η πλατεία πάνω από την θάλασσα» στηρίζεται σε κάποιες αξίες που έρχονται σε ρίξει με τις αξίες που ανέδειξε η υπεραξία της κεντρικότητας και είναι τέτοια η ρήξη που προσωπικά νιώθω μια μελαγχολία όταν την βλέπω. –Ένα δημόσιο καθιστικό… όπου θα μπορεί να καθίσει κάποιος και να απολαύσει τη θέα της θάλασσας και του τοπίου, να παρατηρήσει τη πόλη από την άλλη πλευρά, ή κάποιο γεγονός που μπορεί να συμβεί στο αρκετό, διαμορφωμένο πλέον, κενό της πλατείας.

Ο σχεδιασμός αναδεικνύει αυτό το βλέμμα προς την θάλασσα και την πόλη όχι μόνο με την παγκάδα αλλά και με την μικρή τεχνητή ανύψωση της όπως και με την επιλογή του υλικού (γκρι ασβεστόλιθος της περιοχής και λευκός πωρόλιθος που προέρχεται από οργανικό ίζημα της περιοχής με απολιθώματα κοχυλιών και οστράκων, μορφές που προέρχονται από τη θάλασσα). Επίσης έχει και μια κρήνη, να πίνεις νερό χωρίς να πληρώνεις;

Πως θα μπορούσε αυτό το εκλεπτυσμένο όραμα για έναν χώρο δημόσιο να αντιπαλέψει την ιδιώτευση. Πώς θα μπορούσε η παγκάδα ως ένα δημόσιο καθιστικό, όχι μόνο λόγο του υλικού του αλλά και της δυνατότητα να κάτσεις δίπλα στον άλλον, να αντιπαλέψει τη πολυθρόνα του καφέ. Πως θα μπορούσε η θέαση έτσι όπως τη περιγράφει ο αρχιτέκτονας και λειτουργεί ως μια διαδικασία νοητικής όξυνσης να αντιπαλέψει τη “γλυκιά” άμβλυνση που προκαλεί το αστικό θέαμα.

Ίσως και να μην μπορούσε να αντιπαλέψει κάτι από αυτά…

Το άλλο νέο που θέλω να σας πω είναι οτι πλέον υπάρχει και στην Ελλάδα το streetview και αυτό θα μας βοηθήσει να δούμε την πλατεία έτσι όπως είναι σήμερα, γιατί όσο και αν έψαξα δεν βρήκα καμία φωτογραφία, πέρα από αυτές που ο ίδιος ο αρχιτέκτονας έχει δημοσιεύσει. Έτσι ίσως να μπορέσουμε να απαντήσουμε στα προηγούμενα ερωτήματα μας.

tsakalakis4

Όλα αυτά μου ήρθαν στο μυαλό με μια περίεργη αλληλουχία σήμερα όταν διάβαζα για τις απολυμένες καθαρίστριες. Κοίτα που είναι προτιμότερο να τις απολύει το κράτος και να τις επαναπροσλαμβάνει μέσα από ιδιωτικές εταιρίες, γιατί δεν γίνεστε επιχειρηματίες τώρα που σας απολύσαμε; Το ανίκανο κράτος, η ιδιώτευση, οι ιδιωτικοποιήσεις στα πάντα, οι πολυκατοικιούλες μας και ο δημόσιος χώρος ίσως να έχουν μια σχέση τελικά μεταξύ τους.

stakalakis2

Όλη η Αθήνα ένα Openhouse!

Σας άρεσε το openhouseathens και έχετε στενοχωρηθεί που δεν προλάβατε να δείτε όλα τα κτήρια ή που δεν μπορέσατε να πάτε καθόλου; Τζάμπα στενοχωριέστε, γιατί το openhouseathens ήταν και θα είναι ανοιχτό για πολύ καιρό ακόμα… ναι…

Με τόσα ΕΝΟΙΚΙΑΖΕΤΑΙ παντού, μπορείς να επισκέπτεσαι και να βλέπεις όποιο κτήριο θες. Περπατάς και σε εντυπωσιάζει μια πολυκατοικία; ‘Ολο και κάποιο ενοικιαστήριο θα υπάρχει. Η κρίση είναι ευκαιρία, νομίζω ότι δεν θα είναι ποτέ τόσο εύκολο να επισκεφτεί κανείς τα κτήρια της πόλης της Αθήνας. Εξάλλου όσοι θα πήγατε στο Openhouseathens θα παρατηρήσατε ότι τα μισά κτήρια ήταν ανοίκιαστα ή απούλητα, τα άλλα μισά ήταν δημόσιας χρήσης.

Πόσα έχω μάθει τον τελευταίο καιρό (ποίος μίλησε από αυτό το μπαλκόνι, ποιό ασανσέρ είναι από σουηδικό ξύλο, ποιό ακίνητο είναι του προέδρου, τι γινόταν στο 8ο όροφο στο νούμερο 23). Γιατί οι ιδιοκτήτες δεν μένουν, στο να σου παρουσιάσουν το σπίτι με όλα τα πλεονεκτήματά του, σου λένε μαζί με τον πόνο τους κι όλη την ιστορία της ζωής τους. Μάλιστα, παρατηρώ το εξής, ότι οι ιδιοκτήτες μοιάζουν με τα κτήρια. Δεν ξέρω αν το παρατηρήσατε κι εσείς αλλά και οι εθελοντές του Openhouseathens μοιάζανε με τα κτίρια που παρουσιάζανε. Οι πιο δήθεν ήταν όσοι τονίζανε την ειλικρίνεια της κατασκευής.

%d bloggers like this: