Tag Archive | ανάπλαση

Skateboard στη Θεσσαλονίκη; Όχι, ευχαριστούμε…

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Τα πάρκα και οι πλατείες είναι πλέον τρομακτικά μέρη. Απέχουν τόσο από την εικόνα που έχουμε στο μυαλό μας: δέντρα, παιδιά, ποδήλατα, ανοιχτωσιά, δροσερά παιχνίδια σκιάς, συνταξιούχοι δυο δυο τρεις τρεις στα παγκάκια, ζευγαράκια, βροντόφωνες παρέες, να κρατούν όλη τη μέρα τους χώρους αυτούς ζωντανούς. Ω ναι, απέχουν πάρα πολύ.

Ερέθισμα για το παραλήρημά μου αυτό αποτέλεσε μια βόλτα πλευρικά του πάρκου της ΧΑΝΘ, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Το πάρκο αυτό αποτελεί την πιο μεγάλη ανάσα πρασίνου στο κέντρο και θα μπορούσε άνετα και με ελάχιστες παρεμβάσεις να συναγωνιστεί διάσημα πάρκα του εξωτερικού. Αντί αυτού τι απολαμβάνουμε; Απλή εγκατάλειψη; Ή κάτι ακόμα χειρότερο; Την αναμονή για το χειρότερο…

Προ διετίας ασχολήθηκα με το θέμα των πάρκων για skateboard στη Θεσσαλονίκη, και με μεγάλη περηφάνια παρουσίασα τα, αν και ολιγάριθμα, ιδιαίτερα δημοφιλή σημεία στην πόλη όπου δίνεται η δυνατότητα να ασκηθεί αυτό το άθλημα (γιατί είναι άθλημα, ανεξάρτητα  απ’ το ότι υπάρχουν άτομα ακόμη και σήμερα που το αντιμετωπίζουν σαν έκφραση αλητείας). Σε αυτή τη βόλτα, λοιπόν, την απογοήτευσή μου βλέποντας το πάρκο σκοτεινό και με τυπικές παρέες τοξικομανών απογείωσε η απουσία της εγκατάστασης για τους skateboarders. Εγκατάσταση μικρή, απλοϊκή σίγουρα για αυτούς που ασχολούνται λίγο περισσότερο, η οποία όμως κατάφερνε πάντα να απασχολεί κάποια παρέα… Γυρνώντας σπίτι, η επίλυση του μυστηρίου ήρθε πολύ γρήγορα: «Συνεργείο του Δήμου απομάκρυνε την εγκατάσταση εξαιτίας της επικινδυνότητάς της».

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Μάλιστα. Άρα το συμπέρασμα από την πορεία αυτού του πάρκου, είναι ότι avec plaisir ο ιδιώτης να προσφέρει χορηγία για να αναδειχθεί το πάρκο στο μεγαλύτερο κέντρο άθλησης και ψυχαγωγίας της πόλης. Οι μετέπειτα ευθύνες όμως να μην επιβαρύνουν κανέναν… Αντί να δοθούν τα ελάχιστα για τη συντήρηση μιας τέτοιας πρωτοβουλίας, είναι προτιμότερο να αφεθεί στο έλεος του χρόνου, και όταν με το καλό χαρακτηριστεί επικίνδυνη, δίνουμε κατιτίς και τη γκρεμίζουμε. Ψεκάστε, σκουπίστε, τελειώσατε!

Κατά καιρούς γίνονται δηλώσεις από πλευράς Δήμου για έργα ανάπλασης του πάρκου, αλλά μάρτυρες μιας τέτοιας ενέργειας δεν έχουμε καταφέρει να γίνουμε. Μπορεί η ανοδική πορεία της πόλης να αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο, αλλά πολλά είναι ακόμη τα θέματα-αγκάθια… Κρίμα να μην εκμεταλλεύεσαι τον διάλογο που έχεις καταφέρει ν’ ανοίξεις με τους πολίτες.

Το πάρκο «Ξαρχάκος» για τους παλιότερους και πάρκο «What’s Up» για τους πιο νέους έχει αλλάξει πολλές χρήσεις και μορφές με το πέρασμα του χρόνου. Από ζωολογικός κήπος, καρουζέλ και δημοτικά αναψυκτήρια, σε skatepark, χώρο για πικ νικ και paintball… Διαχρονικά αποτελούσε τόπο συγκέντρωσης για τη νεολαία και τους μεγαλύτερους, ένα χώρο με αύρα πράσινου και ζωής που τώρα φαίνεται να φθίνει μέρα με τη μέρα.

Τι κρίμα να είναι το πάρκο μας τόσο τρομακτικό…

Advertisements

Τα αδιέξοδα της Αθήνας

Σας αρέσουν τα αδιέξοδα δρομάκια της Αθήνας; Η αλήθεια είναι ότι δεν περιμένω να σας αρέσουν. Ειδικά αν προτιμάτε κι εσείς το αυτοκίνητό σας από τα ΜΜΜ ή άλλους τρόπους μεταφοράς, μάλλον δεν θα σας αρέσει καθόλου η ιδέα να μένετε σε αδιέξοδο − μια καθημερινή αγωνία αυτό το παρκάρισμα και ξεπαρκάρισμα.

Τα αδιέξοδα της Αθήνας δημιουργήθηκαν κυρίως για να αυξήσουν τον οικοδομήσιμο όγκο μεγάλων τετραγώνων. Ένα αδιέξοδο μέσα σ’ ένα μεγάλο οικοδομικό τετράγωνο αυτόματα σημαίνει μεγαλύτερο μήκος όψεων. Τα αδιέξοδα όμως είχαν μπει στο μάτι μιας κριτικής που τα συσχέτιζε με την εγκληματικότητα και την ανασφάλεια. Μια κριτική που έλεγε πως οι δρόμοι με χαμηλή ροϊκότητα είναι δρόμοι προβληματικοί…

Μερικές φορές σκέφτομαι ότι το καινούριο φαντασιακό φτιάχνεται με τα ερείπια του φαντασιακού που καταρρέει ή τουλάχιστον όσο προσπαθώ να ονειρευτώ μια καλύτερη Αθήνα αυτή είναι φτιαγμένη από επαναχρησιμοποιημένα σκουπίδια της.

Λίγο που έχουν λιγοστέψει τα αυτοκίνητα, λίγο το φαντασιακό που αλλάζει, η Αθήνα έχει αρχίσει ν’ αποκτά κάποια καταπληκτικά αδιέξοδα. Μου θυμίζουν λίγο τις παλιές αθηναϊκές αυλές. Πεζοδρομημένα αδιέξοδα, προσεγμένα, με πράσινο, παρατημένα παιχνίδια, καρέκλες, ψησταριές, με τα σπίτια πιο ανοιχτά έτσι που να ακούς το ράδιο ή τον ήχο των πιάτων· δεν νομίζω ότι νιώθω φόβο σ’ αυτά, μόνο μια αίσθηση ότι εισβάλλω σ’ έναν ιδιωτικό κόσμο.

Ρίξτε μια ματιά

Ελαιώνας      Αριστοτέλους      Πατησίων      Αχαρνών      Φυλής

Adieksoda

 

Urban Movements

Κάτι καλό παίζει στην Πολωνία!

Διαβάζοντας τις Eξεγερμένες πόλεις του Χάρβεϋ, είναι αδύνατο να μη γοητευθείς από την περιγραφή του ρόλου των πρώτων κοινωνικών κινημάτων πόλης, όπως εμφανίστηκαν τότε, πριν και μετά το Παρίσι του Λεφέβρ. Να μην παρασυρθείς από την αισιοδοξία του ότι τα κινήματα αυτά φέρουν σπέρμα αλλαγής, την κρυμμένη δυνατότητα για «τον μετασχηματισμό της καθημερινής ζωής στην πόλη», όπως συγκεκριμένα γράφει ο προσηνής αυτός γεωγράφος. Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια τομή μετάφρασης, απόδοσης και μικροσχολιασμού, που συνδέει νοερά την αφήγηση του Χάρβεϋ με το παρόν της Πολωνίας. Πάντως, δεν χρειάζεται να έχει διαβάσει κανείς Χάρβεϋ ή Λεφέβρ ή κάτι σχετικό τέλος πάντων για να νιώσει μια κάποια αισιοδοξία με τα νέα αυτά από την Πολωνία, κι αυτό γιατί όπως μας διδάσκει η εμπειρία, τα κινήματα είναι συνήθως πιο μπροστά από τα βιβλία. Το αρχικό κείμενο γραμμένο στα αγγλικά από τον Ίγκορ Στοκφισέφσκι (Igor Stokfiszewski) μπορεί κανείς να το διαβάσει εδώ.

we the citizens3

Οι πρόσφατες εκλογές της Πολωνίας (εκλογές του Οκτωβρίου 2011) εξελίχθηκαν σύμφωνα με το σύνηθες σενάριο: Η κυβερνώσα συμμαχία της Πολιτικής Πλατφόρμας με το Πολωνικό Λαϊκό Κόμμα διατήρησαν τον έλεγχό τους στις μεγάλες πόλεις. Ωστόσο, στα τελικά αποτελέσματα σημειώθηκε μια έκπληξη. Το Αστικό Κίνημα, το οποίο για πρώτη φορά κατέβηκε στις εκλογές σαν πανεθνική συμμαχία των ακτιβιστών της πόλης, κέρδισε τη θέση του δημάρχου στη Γκόζουβ Βιελκοπόλσκι (Gorzow Wielkopolski) στη δυτική Πολωνία, καθώς και μία σειρά από θέσεις δημοτικών συμβούλων σε μεγάλες πόλεις, όπως η Βαρσοβία, το Πόζναν και το Τόρουν.

Και παρά το ότι ήταν νεοεισερχόμενο στον εκλογικό αγώνα, το αστικό κίνημα καθόρισε την κατεύθυνση των περισσότερων εκλογικών εκστρατειών. Οι απαιτήσεις του κατέληξαν να συμπεριληφθούν στα εκλογικά προγράμματα των κυρίαρχων πολιτικών κομμάτων, τα οποία έκαναν αγώνα δρόμου ώστε να προσελκύσουν τους ακτιβιστές στις λίστες τους και να αποσπάσουν τη νεανική αριστερή ψήφο!

Untitled

Ποια, λοιπόν, είναι η νέα αυτή πολιτική δύναμη που μπορεί μόνιμα να αλλάξει την πολωνική πολιτική σε τοπικό και εθνικό επίπεδο;

Εμείς οι πολίτες

Στα τέλη του 2007, μια ομάδα κατοίκων της περιοχής Ρατάιε (Ratage) στο Πόζναν, στη δυτική Πολωνία, οργανώθηκε για να υπερασπιστούν το δικαίωμα να έχουν γνώμη για τον σχεδιασμό της γειτονιάς τους. Ο δήμαρχος του Πόζναν και το δημοτικό συμβούλιο είχαν προτείνει να μετατρέψουν μια ερειπωμένη πρώην βιομηχανική ζώνη της γειτονιάς σε νέα περιοχή εμπορίου και κατοικίας. Οι κάτοικοί της, από την άλλη, επέμεναν στη δημιουργία ενός πάρκου και χώρου αναψυχής. Ως εκ τούτου, ενεργοποίησαν την κοινότητα, οργάνωσαν διαμαρτυρίες, έγραψαν αιτήματα και κοινοποίησαν το ζήτημα στα ΜΜΕ.

Η αρνητική δημοσιότητα που πήρε το ζήτημα έφερε σε δύσκολη θέση τις τοπικές αρχές, με αποτέλεσμα να υποχωρήσουν στη δημόσια πίεση και έτσι να αποσύρουν την εμπορική πρόταση ανάπτυξης. Αυτό ήταν το πρώτο σημάδι ότι μια νέα κοινωνική δύναμη αναδυόταν έχοντας τη δυνατότητα να επηρεάσει τις πολεοδομικές πολιτικές στην Πολωνία μέσω της ενεργής συμμετοχής του κοινού.

Επαναστατική αρχιτεκτονική – «Πρασίνισμα» της πόλης

Δράσεις όμως από τα κάτω, ξεκίνησαν να αναδύονται και σε άλλες πολωνικές πόλεις περίπου τον ίδιο καιρό. Ακτιβιστές από το Σοπότ (Sopot) στη βόρεια Πολωνία άρχισαν να κάνουν καλέσματα για συμμετοχικούς προϋπολογισμούς, ακολουθώντας το βραζιλιάνικο μοντέλο του Πόρτο Αλέγκρε. (Και όποιος θεωρεί ότι το Πόρτο Αλέγκρε και η εμπειρία που άφησε στο σχετικό ζήτημα είναι πολύ μακρινά τόσο χρονικά όσο και χωρικά τον παραπέμπω στον εν μέρει συμμετοχικό δημοτικό προϋπολογισμό του Δήμου του Παρισιού από τη νέα δήμαρχό του Αν Ιδάλγο).

Στο Λοτζ (Łódź), στην κεντρική Πολωνία, μια ομάδα ενεργών πολιτών αυτοοργανώθηκε γύρω από το ζήτημα της καθαριότητας στους δημόσιους χώρους. Σταδιακά, αυτές οι ομάδες συγχωνεύτηκαν σ’ ένα κίνημα το οποίο καλούσε για συμμετοχή των πολιτών στη μετατροπή της πρώην βιομηχανικής περιοχής της πόλης, όπως ακριβώς είχε συμβεί στο Πόζναν. Το Λοτζ ήταν ένα σημαντικό βιομηχανικό κέντρο μέχρι το 1989, όταν η βιομηχανία της κλωστοϋφαντουργίας κατέρρευσε και πολλά βιομηχανικά κτίρια έμειναν εγκαταλελειμμένα και ερειπωμένα.

Στη Βαρσοβία, ακτιβιστές πόλης οργάνωσαν πορείες για την προστασία των πράσινων εκτάσεων στο κέντρο της πολωνικής πρωτεύουσας, κατά των αυξήσεων στα εισιτήρια των δημόσιων μέσων και ενάντια στην ιδιωτικοποίηση των δημοτικών κτιρίων.

Μέσα σε λίγα χρόνια, ομάδες όπως το «Δικαίωμα στην πόλη», το «Φόρουμ των κατοίκων» και το «Kίνημα για την κατοικία» δημιουργήθηκαν σχεδόν σε κάθε πολωνική πόλη, φέρνοντας μαζί ανθρώπους διαφόρων ηλικιών και διαφορετικού κοινωνικού και πολιτιστικού υπόβαθρου. Αυτές οι ομάδες αναμίχτηκαν σε μια σειρά από καμπάνιες επαναδιεκδίκησης των δικαιωμάτων στις γειτονιές και στις πόλεις: γράφοντας αιτήσεις, οργανώνοντας διαμαρτυρίες και διαδηλώσεις, καταλαμβάνοντας άδεια κτίρια, οργανώνοντας καταλήψεις και εμποδίζοντας εξώσεις.

we the citizens4

Η πολιτική τους όρεξη άνοιξε με τον χρόνο. Το 2010, στο Πόζναν οι ακτιβιστές διαμόρφωσαν την επιτροπή «Εμείς, οι κάτοικοι του Πόζναν», μια κοινωνική εκλογική επιτροπή για να κατέβουν στις τοπικές εκλογές. Πήραν σχεδόν το 10% των ψήφων αλλά επειδή ο εκλογικός νόμος πριμοδοτούσε τα δύο μεγάλα κόμματα, δεν κατάφεραν να πάρουν μια θέση στο δημοτικό συμβούλιο.

Έτσι, αυτή η εκλογική εμπειρία διευκόλυνε το 2011 το ξεκίνημα μιας άτυπης συμμαχίας, της «Συνόδου των κινημάτων πόλης»* αποτελούμενης από ακτιβιστές αυτή τη φορά απ’ όλη την Πολωνία.

Η σύνοδος είχε ως αντικείμενο τη διατύπωση ενός προγράμματος ώστε να εξασφαλιστεί μια κοινή βάση γύρω από την οποία οι ακτιβιστές θα έχτιζαν τις εκστρατείες τους στις τοπικές κοινότητες. Το πρόγραμμα ήταν εστιασμένο σε τρεις βασικούς πυλώνες:

  • Στις πολιτικές για τον περιορισμό και την αντιστροφή της επέκτασης των κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων και αποκλεισμών
  • Στη βιώσιμη και περιβαλλοντικά φιλική αστική ανάπτυξη για το συμφέρον όλων των πολιτών καθώς και
  • Στην προώθηση αμεσοδημοκρατικών πρακτικών μέσω κοινωνικών συμβουλίων, συμμετοχικών προϋπολογισμών και δημοψηφισμάτων.

Νίκες

Μετά την ίδρυση της συνόδου, τα κινήματα πόλης μεγάλωσαν σε δύναμη και επίδραση. Σε εθνικό επίπεδο, η σύνοδος κατάφερε να ασκήσει πίεση στο υπουργείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και να συμπεριλάβει μερικές από τις πολιτικές της στο πρόγραμμα της εθνικής πολιτικής για τις πόλεις. Σε τοπικό επίπεδο, οι ακτιβιστές πόλεων κατάφεραν να αποκομίσουν πολλές νίκες.

Το 2011, μετά από «παρενόχληση» από τους ακτιβιστές, ο δήμαρχος του Σοπότ συμφώνησε να εφαρμόσει συμμετοχικό προϋπολογισμό στην πόλη. Οι κάτοικοι τώρα μπορούν να αποφασίσουν πως θα ξοδέψουν τα 5 εκ. ζλότι (γύρω στα 1,6 εκ. δολάρια) ή το ένα τοις εκατό του δημοτικού προϋπολογισμού.

Σύντομα και άλλοι δήμαρχοι ακολούθησαν. Στο Λοτζ, οι κάτοικοι αποφασίζουν πώς θα ξοδέψουν τα 40 εκ. ζλότι (13 εκ. δολάρια). Ο δήμαρχος του Λοτζ κάλεσε επίσης τους τοπικούς ακτιβιστές να κάνουν προτάσεις στο συμβούλιο του Τμήματος για την Αναζωογόνηση της πόλης, για συγκεκριμένες πολιτικές κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξής της.

Ο λόγος πάντως που το Λοτζ έγινε πιο συγκαταβατικό στο να αποδεχτεί τα αιτήματα του κινήματος ήταν επειδή ο προηγούμενος δήμαρχός του είχε απομακρυνθεί με λαϊκό δημοψήφισμα τον Γενάρη του 2010. Οι δήμαρχοι των πόλεων Τσενστοχώβα, Όλστυν, Έλμπλονγκ, Μπύτομ και Οστρούντα απομακρύνθηκαν με τον ίδιο τρόπο εξαιτίας της υιοθέτησης πολιτικών σχετικών με την ιδιωτικοποίηση και την εμπορική ανάπτυξη οι οποίες ήταν αντίθετες με τη βούληση των ψηφοφόρων τους.

Η ίδια μοίρα απείλησε τη δήμαρχο της Βαρσοβίας, αλλά το χαμηλό αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος την έσωσε.

Το πιο εντυπωσιακό επίτευγμα όμως του πολωνικού αστικού κινήματος τους τελευταίους μήνες ήταν το ότι έθεσε την υποψηφιότητα της Κρακοβίας για να φιλοξενήσει τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 2022 σε δημοψήφισμα. Αφότου ανακοινώθηκε η υποψηφιότητα τον Νοέμβρη του 2013 οι ακτιβιστές ξεκίνησαν μια εκστρατεία που την ονόμασαν «Κρακοβία ενάντια στους Αγώνες», η οποία έθετε ως στόχο να ενημερώσει τους ανθρώπους για τις αρνητικές επιπτώσεις της φιλοξενίας ενός τόσο μεγάλου αθλητικού γεγονότος. (Ενδιαφέρον είναι επίσης ότι ακόμα και η πόλη της Νέας Υόρκης με τον σχετικά πιο προοδευτικό δήμαρχό της Bill de Blasio απέρριψε σχετικό σενάριο φιλοξενίας των αγώνων. Και μοιάζει μια σειρά από πόλεις να αμφισβητούν επιτέλους, όλο και περισσότερο, την εκ προοιμίου θετική τους επίδραση.)

we the citizens1

Οι αρχές της πόλης υποχώρησαν κάτω από τη λαϊκή πίεση και έβαλαν την απόφαση για την υποψηφιότητα σε δημοψήφισμα, ενώ, γνωρίζοντας ότι το 2010 οι ευρωπαϊκές εκλογές είχαν μόνο 26% συμμετοχή, έθεσαν τον όρο ότι το δημοψήφισμα θα έπρεπε να έχει τουλάχιστον 30% συμμετοχή.

Ωστόσο, προς μεγάλη δυσαρέσκεια των τοπικών αρχών, γύρω στο 36% των πολιτών της Κρακοβίας ψήφισαν και το 70% αυτών είπε όχι στους αγώνες.

Η νίκη της Κρακοβίας έδωσε ώθηση για τη διαμόρφωση μιας συμμαχίας σε εθνικό επίπεδο 12 κοινωνικοπολιτικών οντοτήτων που σχετίζονταν με τη Σύνοδο των κινημάτων πόλης, που κατέβηκε στις τοπικές εκλογές του 2014. Τα αποτελέσματα των εκλογών έδειξαν ότι το κίνημα μπορεί να μετατρέψει την υποστήριξή του σε εκλογικές νίκες.

Με τις βουλευτικές και προεδρικές εκλογές που πλησιάζουν το 2015 (Οκτώβριος 2015), η συμμαχία ελπίζει ότι θα έχει ακόμα μεγαλύτερη πολιτική επιρροή τον επόμενο χρόνο.

Το αστικό κινήμα έχει μεγάλο δρόμο μπροστά του για να κατοχυρώσει μια μόνιμη θέση στον πολιτικό χάρτη της Πολωνίας αλλά η δημόσια παρουσία του, οι επιτυχημένες εκστρατείες του και η αυξανόμενη κοινωνική υποστήριξη δείχνουν ότι υπάρχει μια δεδομένη μετατόπιση στην κοινωνικοπολιτική στάση των Πολωνών. Υπάρχει μια ξεκάθαρα αυξανόμενη στήριξη για βιώσιμη και περιβαλλοντικά ευαισθητοποιημένη ανάπτυξη που να στοχεύει στην πάταξη των ανισοτήτων και των αποκλεισμών και να αναγγέλλει αποτελεσματικές πρακτικές άμεσης δημοκρατίας.

 

postdata:

*«The Urban Movements Congress»

**ιδιαίτερες ευχαριστίες στην Αγνή Μπουινιέβιτς για την επιμέλεια των εξωτικών για μένα πολωνικών ονομάτων προσώπων και πόλεων.

 

Πλατεία Κολωνακίου

ή «Η ποίηση που διαβάζεται σ’ έναν ιδιωτικό κήπο βίλας»

Ξαναδιαβάζοντας πρόσφατα κάποια αποσπάσματα από το Κουτσό του Χ. Κορτάσαρ θυμήθηκα πάλι πώς αυτός ο συγγραφέας σε μαθαίνει να διαβάζεις την πόλη μέσα από την τέχνη της άσκοπης βόλτας υπό τους ρυθμούς της τζαζ − της μουσικής που τόσο αγαπούσε: «Περπατάμε χωρίς ο ένας να ψάχνει τον άλλον αλλά γνωρίζοντας ότι περπατάμε για να βρεθούμε». Η πόλη του Κουτσού είναι βέβαια το Παρίσι του 1950, η πόλη των δικών μου περιπλανήσεων είναι η Αθήνα του 2015.

Cortazar

Πολύ συχνά και ανάλογα πάντα βέβαια με την παρέα και τη διάθεση καταλήγω να κόβω βόλτες μεταξύ πλατείας Κολωνακίου και πλατείας Εξαρχείων. Όσο δε ο διαθέσιμος χρόνος αυξάνεται τόσο μεγαλώνουν οι ομόκεντροι κύκλοι ή τα πρωτότυπα ζιγκ ζαγκ μέχρι να ανακαλύψω κάτι ή να κουραστώ/ούμε. Κάθε φορά πάντως που περνάω από την πλατεία Κολωνακίου, και αυτό είναι συνήθως βράδυ σκέφτομαι πόσο με τραβάει ο σχεδιασμός της. Χαζεύω τον νερένιο τοίχο της και αναρωτιέμαι πώς είναι δυνατόν εκεί πριν να ήταν δημόσια ουρητήρια! Ανεβαίνω με δυσκολία, η αλήθεια είναι, αλλά και χαρά στο μικρό λαβυρινθώδες λοφάκι που σχηματίζεται από αραιά τοποθετημένους κυβόλιθους, συνειδητά αγνοώντας το γεγονός ότι είτε η κλίμακα αυτή δεν είναι για μένα είτε δεν ήταν για την πλατεία. Παρατηρώ ακόμα τις λεπτομέρειες στα εμφανή μπετό, το ωραίο στέγαστρο που έχει μπλεχτεί με τα δεντράκια, τα φώτα της που φέγγουν διακριτικά. Μόνο το γεφυράκι ξεφεύγει από την προσωπική μου ανάγνωση αλλά και γι’ αυτό μπορώ να δεχτώ ότι ίσως εξυπηρετεί έναν διαφορετικό σκοπό, μια μικρο-μεγάλη Αλίκη, ίσως.  Άλλωστε, δεν είναι ανάγκη να κατανοούμε τα πάντα σ’ ένα ποίημα. Γιατί για μένα ο σχεδιασμός της πλατείας αυτής διαβάζεται σαν ένα γρήγορο ποίημα πόλης.

Κατά βάθος όμως, η πλατεία αυτή μου αφήνει πάντα μια μελαγχολία. Και αυτό γιατί συμβαίνει συνήθως να είναι ολιγοσύχναστη, σαν έναν πολύ ωραίο κήπο ιδιωτικής βίλας που μόνο λίγοι μπορούν να την επισκεφτούν και αυτοί ένας ένας, άντε το πολύ δύο δύο. Σαν μια πλατεία ιδιωτική που έχει σχεδιαστεί για να ικανοποιεί απόλυτα την ανάγκη της ιδιωτικότητας. Σαν μια πλατεία που δεν θα μπορέσεις ποτέ να δεις έναν άστεγο και αν τον δεις μάλλον θα είναι είδηση. Σαν μια πλατεία που δεν θα μπορέσει κανείς να παρεκτραπεί ούτε στο ελάχιστο. Πράγματι, ένα περίεργο είδος πλατείας. Σκέφτομαι δε ακόμα ότι ειδικά τα βράδια είναι σαν να την κλειδώνει κάποιος μ’ ένα μεγάλο αόρατο κλειδί. Ποιος ή ποιοι άραγε;

Αλλά και πάλι, δύσκολα θα μπορούσε να σχεδιαστεί μια πιο πετυχημένη πλατεία για τη συγκεκριμένη γειτονιά, λαμβάνοντας υπόψη ακόμα και τις όποιες αντιρρήσεις είχαν τότε (2004) διατυπωθεί.

Και καταλήγω φυσικά να σκέφτομαι τις συνθήκες…

Μήπως τον αρχιτέκτονα οι συνθήκες αυτές που παράγουν τόσες κραυγαλέες αντιφάσεις τον ξεπερνούν; Μήπως ο ποιητής ξαφνικά ακούει το καλό του ποίημα να απαγγέλεται στον θαυμαστό κήπο των λίγων με σκοπό να ακουστεί από λίγους; Κάποια στιγμή πάντως, θα πρέπει να μιλήσουμε και γι’ αυτές τις συνθήκες συλλογικά. Μέχρι τότε όμως, τι κάνουμε; Ποιες αντιφάσεις πρέπει να χωνέψουμε και ποιες όχι; Ιδού η απορία!

 

Υπ. Θυμάμαι πάντως πώς ήταν και πριν την ανάπλαση. Ήταν λίγο σαν μια μικρή ζούγκλα στο κέντρο της Αθήνας, με περισσότερο χώμα η αλήθεια είναι απ’ όσο τώρα. Το πράσινο κατέκλυζε τον χώρο της άναρχα και όταν τη διέσχιζα θυμάμαι από την οδό Πατριάρχου Ιωακείμ για να πάω συνήθως στο Βρετανικό Συμβούλιο ένιωθα σαν να χωνόμουν σε έναν υπερμεγέθη θάμνο. Φωτογραφία πάντως της πλατείας δε βάζω. Μήπως και σας κεντρίσω το ενδιαφέρον να πάτε όσοι έχετε λίγο καιρό και να τη «διαβάσετε». Και για όσους δεν έχουν χρόνο για πραγματικές περιπλανήσεις προτείνω το Κουτσό. Μάλιστα διαβάζεται και αποσπασματικά, όπως άλλωστε και οι πόλεις μας.

Καλή  Άνοιξη να έχουμε

 

 

 

%d bloggers like this: