Archive | Άλκηστη Ελένη Βικτωράτου RSS for this section

Ιστορίες εκτοπισμού από τη «Νέα» Ορλεάνη (μέρος Α)

Φέτος το καλοκαίρι συμπληρώθηκαν δέκα χρόνια από τον καταστροφικό τυφώνα Κατρίνα που σάρωσε τη μοναδική, σε πολιτιστικό πλούτο, αμερικανική πόλη της Νέας Ορλεάνης, στην πολιτεία της Λουιζιάνας. Ποιος δε θυμάται άραγε εκείνες τις αεροφωτογραφίες που έδειχναν σειρές από στέγες σπιτιών να επιπλέουν σε μια ατελείωτη υδάτινη έκταση που είχε κατακλύσει την κοιτίδα της τζαζ; Το κείμενο που ακολουθεί είναι του συγγραφέα Jordan Hirsch, το οποίο μπορείτε να βρείτε στα αγγλικά εδώ. Η μετάφραση και ο σχολιασμός δικά μας. Ευπρόσδεκτα τα σχόλιά σας για περαιτέρω ερμηνείες, παραλείψεις ή και λάθη. Σας ευχόμαστε ένα καλό ταξίδι στη «Νέα» Ορλεάνη.

Μετά τον τυφώνα Κατρίνα (Αύγουστος 2005) οι παρελάσεις της δεύτερης γραμμής έγιναν το σύμβολο της «προσαρμοστικότητας»(1) της Νέας Ορλεάνης. Αλλά η επιβίωση των παρελάσεων καθώς και των γειτονιών αυτών που οι γλεντζέδες αποκαλούσαν σπίτι απέχει πολύ από το να είναι εξασφαλισμένη.

Δυο μήνες μετά τον τυφώνα Κατρίνα, όσο οι επίσημες αρχές τις πόλης συζητούσαν το αν και πώς θα ανοικοδομούσαν τις, σε μεγάλο βαθμό κατεστραμμένες, περιοχές της Νέας Ορλεάνης, η Μichelle Longino και η Tamara Jackson οργάνωσαν μια παρέλαση. Η εκδήλωση, μια τοπική παράδοση που ονομάζεται δεύτερη γραμμή, θα γινόταν μέσα στους ερειπιώνες της πόλης και θα αποτελούνταν από μπάντες χάλκινων και ομάδες ατόμων που απαρτίζουν τα λεγόμενα κλαμπ κοινωνικής βοήθειας και αναψυχής. Η παρέλαση είχε ως διακύβευμα τη διεκδίκηση των ιστορικών μαύρων γειτονιών της πόλης για λογαριασμό των πρώην κατοίκων τους, οι οποίοι εξακολουθούσαν να βρίσκονται διασκορπισμένοι σ’ όλη τη χώρα μετά την πλημμύρα. Η ιδέα ήταν της Longinο, η οποία για τον κόσμο της μαύρης εργατικής τάξης ήταν λευκή και ανήκε στη μεσαία τάξη. Η Jackson, η οποία είναι μαύρη και μεγάλωσε σ’ ένα δρόμο απ’ όπου περνούσε παρέλαση δεύτερης γραμμής, τη βοήθησε να εντοπίσει μέλη δεκάδων κλαμπ που επιθυμούσαν να τραγουδήσουν.

H ιδέα τους όμως δεν αντιμετωπίστηκε με ενθουσιασμό από τις δημοτικές αρχές. Οι αρχές της Νέας Ορλεάνης μπορεί να τρέφουν σεβασμό για τη μαύρη κουλτούρα της πόλης, που από καιρό είχε συμβάλει στην τουριστική απήχησή της, αλλά όπως ήταν εμφανές, μετά την καταιγίδα, παρέμειναν καχύποπτες απέναντι στους ανθρώπους που τη δημιουργούν. H υποδοχή των Neville Brothers (2) από τους τοπικούς άρχοντες, δεν επεκτάθηκε και σε άλλους από την περιοχή των Calliope Projects (3). Ο James Reiss, μέλος της επιτροπής ανοικοδόμησης του Δημάρχου Ray Nagin, ανοιχτά συνηγόρησε υπέρ του να εξαιρεθούν οικογένειες χαμηλών εισοδημάτων από τη νέα πόλη. Είπε δε στο περιοδικό Wall Street: «Αυτοί που θέλουν να δουν αυτήν την πόλη να ξαναχτίζεται θέλουν να δουν να γίνεται αυτό με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο: δημογραφικώς, γεωγραφικώς και πολιτικώς».

Συνάντησα τη Longinο και τη Jackson όταν με προσέγγισαν για να πληρώσω μια μπάντα για την παρέλασή τους, μέσω ενός κονδυλίου ελάφρυνσης μουσικών, το οποίο διαχειριζόμουν. Προσφέρθηκα να βοηθήσω με όποιο τρόπο μπορούσα. Το Γενάρη του 2006, μία βδομάδα πριν από την ημερομηνία της παρέλασης, πήγα με τη Longino, τη Jackson και άλλους σε μια συνάντηση με τον διοικητή John Bryson, του αστυνομικού τμήματος του Έκτου Διαμερίσματος της Νέας Ορλεάνης. Η πλημμύρα είχε συρρικνώσει τη διαθέσιμη έκταση για το εμπόριο ναρκωτικών στο Central City (κεντρική περιοχή της Ν. Ορλεάνης) και υπήρχε η διαρροή ότι ένας γκάνγκστερ, που θα τον ονομάσω Mike, σκόπευε να βγάλει από τη μέση έναν αντίπαλό του, στην παρέλαση της δεύτερης γραμμής. Τα μέλη του κλαμπ παρέμειναν απτόητα. Ζούσαν έτσι και αλλιώς με το ρίσκο των πυροβολισμών στις γειτονιές τους σε καθημερινή βάση και πριν από την πλημμύρα και δεν ήθελαν να παραδώσουν τους δρόμους τους τώρα. Ο διοικητής Bryson είχε, όμως, άλλες προτεραιότητες και αρνήθηκε να εγκρίνει την άδεια για την παρέλαση.

Η Jackson και η Byron Vallery, ένα άλλο μέλος του κλαμπ, βρήκαν τον Mike και την οικογένειά του στο Central City και κανόνισαν μια συνάντηση. Όταν η Jackson του είπε για την παρέλαση της δεύτερης γραμμής, δεν χρειάστηκε να του εξηγήσει το πόσο σημαντικό ήταν. Ο Mike συμφώνησε να αποχωρήσει ενώ η παρέλαση θα ήταν στο δρόμο, αν και δεν είχε σχεδιάσει να κάνει κάτι, έτσι και αλλιώς. Προσθέτοντας, ωστόσο, ότι αν δεχόταν επίθεση θα έκανε αυτό που έπρεπε να κάνει. Η Vallery μετέφερε τα νέα στον Διοικητή Bryson, ο οποίος όμως έμεινε αμετακίνητος στην απόφασή του.

Στο μεταξύ, οι εκτοπισμένοι της δεύτερης γραμμής, αρκετοί από τους οποίους δεν είχαν οι ίδιοι μεταφορικό μέσο, νοίκιαζαν αμάξια και ναύλωναν λεωφορεία για να πάνε στην παρέλαση. Η Vallery έκανε μια απεγνωσμένη έκκληση στον πρόεδρο του δημοτικού συμβουλίου Oliver Thomas, o οποίος είχε στενούς δεσμούς με τα κλαμπ. Ο Thomas πίστευε ότι αυτή η δεύτερη γραμμή μπορεί να ήταν και η τελευταία που η πόλη θα έκανε δεκτή και ότι η ίδια η παράδοση βρισκόταν σε κίνδυνο. «Γι’ αυτό για μένα έπρεπε να γίνει» μου είπε αργότερα. Έπεισε την διοίκηση του Nagin ότι μια παρέλαση θα ήταν περισσότερο διαχειρίσιμη από ένα πλήθος ανθρώπων που θα ερχόντουσαν από την εξορία μόνο και μόνο για να μάθουν ότι είχε ακυρωθεί. Βοήθησε να εξασφαλιστεί μια άδεια για μια διαδρομή περιορισμένη στo Πρώτο Δημοτικό Διαμέρισμα της πόλης, με μια κυκλική πορεία γύρω από το Treme, που θεωρείται από ορισμένους ως η πιο παλιά γειτονιά μαύρων στη χώρα και ένα κομμάτι από τo Έβδομo Διαμέρισμα (Seventh Ward), τον τόπο γέννησης του Roll Morton (4) και του Sidney Bechet (5).

Δύο μέρες αργότερα, γύρω στα 300 μέλη κλαμπ και τρεις μπάντες χάλκινων γέμισαν τη Λεωφόρο St. Claude μπροστά από το μουσείο Backstreet Cultural Museum. Τα μέλη του κλαμπ φόρεσαν μαύρα πουκάμισα που έγραφαν κατά μήκος του στήθους «Ανανεώστε την Ορλεάνη». Ο παπάς Jerome LeDoux βγήκε έξω από την καθολική εκκλησία St. Augustine για να τους δώσει την ευλογία του. Χιλιάδες άνθρωποι που περιέβαλλαν τα κλαμπ ξεχύνονταν στους διπλανούς δρόμους. Από την μπροστινή βεράντα του μουσείου Backstreet, η Jackson ανακοίνωσε ότι η κοινότητα της δεύτερης γραμμής επέστρεφε σπίτι. Αν τα μέλη του κλαμπ είχαν οικονομική κατοικία και βασικές υπηρεσίες θα μπορούσαν και πάλι να αναστήσουν την πόλη. Και τότε, τα ντραμς χτύπησαν, τα πνευστά ξεκίνησαν να παίζουν και η παρέλαση απέδειξε τον ισχυρισμό της Jackson. Οι άδειοι δρόμοι γέμισαν με ανθρώπους τον έναν δίπλα στον άλλον, που συνέρεαν γύρω από σωρούς μουχλιασμένων γυψοσανίδων στα πεζοδρόμια και τις σκεπαστές αυλές άδειων σπιτιών με τρύπες στις οροφές τους. Οι χορευτές περιδινούνταν, πετάγονταν και πηδούσαν πάνω στις σκεπές των πλημμυρισμένων αυτοκινήτων. Ο Thomas χόρευε μαζί τους. Εκείνη τη μέρα, θυμάται,«εξορκίσαμε τον Κατρίνα». Θεωρήθηκε από πολλούς ως η μεγαλύτερη δεύτερη γραμμή που έγινε ποτέ. Η παρέλαση κορυφώθηκε στη στροφή για τη λεωφόρο Claiborne και ένιωσα σαν η ορμή αυτών των χιλιάδων ανθρώπων να ξαναφτιάχνει την πόλη. Η Jackson θυμάται την στροφή στη λεωφόρο Claiborne σαν «τη σημαντικότερη στιγμή της ζωής μου».

Μετά από τέσσερις ώρες με τη “Rebirth Brass Band” δυο τετράγωνα πριν το τέλος της διαδρομής, δύο πυροβολισμοί έκαναν το πλήθος να πέσει κατάχαμα στους γύρω δρόμους. Η Jackson είδε έναν άντρα ξαπλωμένο ανάσκελα μέσα σε μια λίμνη από αίματα, χτυπημένο δύο φορές κοντά στο νεφρό του και μία στον κορμό του. Του έβγαλε τότε τη ζώνη και του την έδεσε σαν αιμοστατική ταινία γύρω από τη μέση του. Δύο αστυφύλακες έκαναν άκρη μέσα από το πλήθος με παρατεταμένα τα όπλα δείχνοντας την Jackson. Της φωνάξανε να κάνει στην άκρη και αυτή τους αντιγύρισε ότι δεν θα έκανε. Έκανε τη νοσηλευτική τον καιρό εκείνο και γνώριζε ότι το μόνο κέντρο επειγόντων που λειτουργούσε βρισκόταν πάνω από 7 μίλια μακριά. Εξήγησε δε στους αστυφύλακες ότι έπρεπε να κρατήσει την πίεση στις πληγές του ανθρώπου, διαφορετικά θα έχανε αίμα. Έμεινε με τον αιμορραγούντα άντρα μέχρι να φτάσει η άμεση βοήθεια. Ο άντρας θα επιβιώσει, όπως επιβίωσαν μια γυναίκα που χτυπήθηκε στο πόδι και ένας νεαρός άντρας στο χέρι.

Ο διοικητής Bryson, η Vallery και η Jackson γνώριζαν ότι ο Mike δεν είχε να κάνει με τους πυροβολισμούς. Αλλά οι φόβοι του Bryson για βίαια γεγονότα είχαν επιβεβαιωθεί, προκαλώντας έτσι μερικούς τοπικούς άρχοντες −και άλλους από την Washington− να επιχειρηματολογήσουν κατά της ανοικοδόμησης των φτωχότερων γειτονιών της Νέας Ορλεάνης. Για ολόκληρες γενεές τα τμήματα αυτά της πόλης, καθώς και οι μεγάλες οικογένειες και τα εκτεταμένα κοινωνικά δίκτυα που τα αποκαλούσαν σπίτια τους, ήταν η πηγή των αναγνωρισμένων μαύρων παραδόσεων της πόλης. Μετά την καταιγίδα και τη βίαιη κατάληξη της μεγάλης παρέλασης, η κοινότητα της δεύτερης γραμμής βρισκόταν σε κίνδυνο καθώς και τα σπίτια τους. Οι άνθρωποι που προσδιόρισαν τη Νέα Ορλεάνη για τον υπόλοιπο κόσμο ίσως να μην έχουν θέση στην −μετά τον Κατρίνα− πόλη.

Τα σύγχρονα κλαμπ κοινωνικής βοήθειας και αναψυχής ήρθαν σαν εξέλιξη των φιλανθρωπικών συλλόγων στα τέλη του 19ου αιώνα. Οι μαύροι της Νέας Ορλεάνης που είχαν εξαιρεθεί από τις κυρίαρχες ασφαλιστικές εταιρίες, πλήρωναν συνδρομές για να καλύψουν κοινές τους ανάγκες συμπεριλαμβανομένων των κηδειών. Τα κλαμπ τότε που προσλάμβαναν μπάντες χάλκινων για ειδικές εκδηλώσεις, μετατρέπονταν στους πρώτους ευεργέτες της Τζαζ. Και οι περήφανοι ρυθμοί της μπάντας διαχέονταν σ’ όλο τον μουσικό κανόνα της Νέας Ορλεάνης. Ο Louis Armstrong αναφέρθηκε στις παρελάσεις σαν επιρροή. Το ίδιο και ο Lil Wayne (διάσημος σύγχρονος ράπερ).

eeeeeessss, New Orleans/The land of beautiful queens/The prettiest skies you’ve ever seen/ They’ll tell you: Yakkity, yakkity Yakkity, yakkity yak/In New Orleans/(My home town, ya know)/ The land of the red beans/ Don’t forget those ham and greens/Down in New Orleans/

Ο όρος δεύτερη γραμμή αναφέρεται στους ανθρώπους που ακολουθούσαν την επιχορηγούμενη οργάνωση (που ήταν η κύρια γραμμή) και την μπάντα των χάλκινων στους δρόμους. Τα κλαμπ οργάνωναν ετήσιες παρελάσεις, σταματώντας στα σπίτια των τιμώμενων προσώπων και στα συνοικιακά μπαρ όπου τα μέλη τους συναντιόνταν όλο το χρόνο. Οι δεύτερες γραμμές ήταν επίσης μέρος των νεκρώσιμων ακολουθιών όπου παραδοσιακά μια μπάντα χάλκινων θα έπαιζε πένθιμη μουσική στο δρόμο προς το νεκροταφείο και εορταστικά τραγούδια από τη στιγμή που το σώμα θα «απελευθερωνόταν».

Μετά τον Jim Crow (6), όταν τα μέλη των κλαμπ μπορούσαν πια να κάνουν ασφάλειες, οι δεύτερες γραμμές συνέχισαν σαν μορφή αντίστασης στον de facto διαχωρισμό της πόλης. Για τους μαύρους κατοίκους  της Νέας Ορλεάνης, που δεν τους επιτρεπόταν η πρόσβαση στην κατοικία και τις δημοτικές υπηρεσίες σε συγκεκριμένα τμήματα της πόλης, οι δεύτερες γραμμές λειτουργούσαν για να επιβάλλουν την κυριαρχία τους στο δημόσιο χώρο. Στις παρελάσεις, η εργατική τάξη των μαύρων ήταν βασιλιάδες και βασίλισσες, και η μεγαλοσύνη των μελών του κλαμπ, μεταμφιεσμένων με ταιριαστά καπέλα derbies και κουστούμια να ανεμίζουν, βεντάλιες από φτερά στρουθοκαμήλων, επέτρεπε σ’ όλη τη γειτονιά να καμαρώσει την αλλαγή. Διαφορετικά κλαμπ διατηρούσαν διαφορετικά επίπεδα κοινωνικής βοήθειας. Μερικά συνέχιζαν να προστατεύουν άρρωστα μέλη ενώ άλλα βοηθούσαν τους γονείς να αγοράσουν σχολικά ρούχα για τα παιδιά τους.

Οι “της δεύτερης γραμμής” ήταν σχεδόν αποκλειστικά μαύροι, με μια χούφτα από μη-μαύρους ακαδημαϊκούς, φωτογράφους και λάτρεις των χάλκινων για συνοδεία. Εκατοντάδες άνθρωποι μπορούσαν να ξεσηκώνουν το Central City όλο το απόγευμα ενώ οι κάτοικοι δυο τετράγωνα παρακάτω, στη λεωφόρο St. Charles, θα μπορούσαν να μην τους έχουν καν ακούσει. Ωστόσο, η αφοσίωση της Νέας Ορλεάνης στις τοπικές παραδόσεις, ακόμα και σ’ αυτές που αποκρύβονταν από τον διαχωρισμό, έκαναν τους απ’ έξω να έχουν την επίγνωση του ρόλου των κλαμπ ως το σήμα κατατεθέν της διαφορετικότητας της πόλης.

Στις δεκαετίες του ’80 και ’90, καθώς η οικονομία της Νέας Ορλεάνης κατέληξε να βασίζεται ολοένα και περισσότερο στον τουρισμό, οι δεύτερες γραμμές έγιναν μέρος του city branding. Το να περπατάς καμαρωτά υπό τους ήχους μιας μπάντας χάλκινων άρμοζε στην εικόνα της Νέας Ορλεάνης σαν εξωτική και χαλαρή, ένα μέρος όπου η γιορτή θα μπορούσε να στηθεί οποιαδήποτε στιγμή (αν και το αυθόρμητο των παρελάσεων των κλαμπ είχε ήδη περισταλεί όταν η δημοτική αρχή ξεκίνησε να τους ζητάει ειδική άδεια). Η μουσική της δεύτερης γραμμής, που γινόταν εν κινήσει, μπορούσε να αφήνει πίσω το κοινωνικό της πλαίσιο. Οι μπάντες των χάλκινων προσλαμβάνονταν για να ηγηθούν πομπών μεταξύ των περιπτέρων στο συνεδριακό κέντρο και να περιπλανηθούν ανάμεσα στους κουλοχέρηδες του καζίνο Harrah. Ιδιωτικές εκδηλώσεις και φεστιβάλ έγιναν σημαντικές πηγές εσόδων για τους μουσικούς των χάλκινων ορχηστρών, αλλά τα κλαμπ συνήθως δεν προσλαμβάνονταν για να χορέψουν μαζί τους. Η τουριστική βιομηχανία χρειαζόταν την ιδέα μιας κουλτούρας βασισμένη στον τόπο και την ιδέα της αυθεντικότητας αλλά όχι τα μέλη των κλαμπ καθαυτά ή τις γειτονιές όπου παρελαύνανε.

Η επισφάλεια των γειτονιών αυτών αναδείχτηκε, ως συνέπεια της βίας στη μεγάλη παρέλαση. Ένας κάτοικος της πόλης έγραψε σε ένα γράμμα στον συντάκτη του Τimes-Picayune: «Πιστεύω ότι οι πυροβολισμοί που έπεσαν στην πορεία και στη δεύτερη γραμμή την περασμένη Κυριακή σχετίζονταν άμεσα με την επανακατοίκηση της γειτονιάς Treme (7) και το δημόσιo συγκρότημα των Κοινωνικών Κατοικιών Iberville (8).»

H απάντηση:«Μπουλντόζες στην Treme και την Iberville.»

Η ιδέα ότι η Νέα Ορλεάνη μπορεί να «βάλει μπουλντόζα» στα προβλήματά της είχε τη δική της θέση στην επιτροπή ανοικοδόμησης του Δημάρχου Nagin. Πριν την παρέλαση, είχε προτείνει ένα μορατόριουμ στις οικοδομικές άδειες για τις περιοχές που είχαν πληγεί βαριά από τις πλημμύρες, ρίχνοντας έτσι το βάρος στους εκτοπισμένους κατοίκους να αποδείξουν ότι οι κοινότητές τους ήταν βιώσιμες. Αν αποτύγχαναν, η πόλη θα έπρεπε να μικρύνει το αποτύπωμά της, ενοποιώντας τις προσπάθειες ανοικοδόμησης σε ανώτερα επίπεδα. Από τη στιγμή που η φυλετική τάξη της Νέας Ορλεάνης είχε ανέκαθεν ξαποστείλει τους μαύρους κατοίκους στις πιο επιρρεπείς για πλημμύρες περιοχές, αυτό σήμαινε ότι θα χαρακτήριζαν αρκετές μαύρες γειτονιές −το σπίτι πολλών μελών των κλαμπ− σαν περιοχές πρασίνου. Η δημόσια κατακραυγή ήταν άμεση και έντονη. Ο πρώην δήμαρχος Marc Morial το είχε αποκαλέσει «ένα τεράστιο σχέδιο κόκκινων γραμμών τυλιγμένο γύρω από μια γιγαντιαία υφαρπαγή γης».

1. Resilience: Όρος που χρησιμοποιείται αρκετά τον τελευταίο καιρό στην πολεοδομία και αναφέρεται στο πόσο προσαρμοστικές και ανθεκτικές είναι οι πόλεις σε οποιοδήποτε είδους αλλαγή. Resilience σύμφωνα με το λεξικό σημαίνει: προσαρμοστικότητα-ελαστικότητα-ευκαμψία.

2. Οι Neville Brothers είναι μυθικό μουσικό Soul/Rnb γκρουπ από τη Νέα Ορλεάνη αποτελούμενο από τα τέσσερα αδέρφια Art, Charles, Aaron και Cyril Neville. Το γκρουπ από τα τέλη της δεκαετίας του ’70 είναι άμεσα συνδεδεμένο με τη μουσική ιστορία της πόλης. Μετά όμως τον τυφώνα Κατρίνα δύο από τα αδέρφια αναγκάστηκαν να φύγουν από την πόλη και έτσι για τρία χρόνια −μέχρι το 2008− σταμάτησαν τις εμφανίσεις τους. Οι Neville Brothers προέρχονται από τη γειτονιά B.W. Cooper Apartments που είναι γνωστή για τα προγράμματα κοινωνικής κατοικίας που έμειναν γνωστά και ως Calliope Projects και που είχαν εφαρμοστεί για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος της περιοχής.

3. Τα B.W. Cooper Apartments είναι μια ιστορική γειτονιά της Νέας Ορλεάνης γνωστή και ως Calliope Projects. Τα Calliope Projects ολοκληρώθηκαν το 1941 σαν μέρος μιας μεγαλύτερης δράσης σε εθνικό επίπεδο για την αντιμετώπιση του προβλήματος των αστέγων που είχαν αυξηθεί μετά την Μεγάλη Ύφεση. Βρίσκονται στο κέντρο της πόλης −Central City− και είναι το τρίτο μεγαλύτερο έργο κοινωνικής κατοικίας που έγινε στην πολιτεία της Λουιζιάνας. Παρά πάντως το γεγονός ότι μετά τη μεγάλη πλημμύρα του 2005, εκατοντάδες κατοικίες δεν υπέστησαν ζημίες − οι 1243 κατοικίες από τις 1546 κατεδαφίστηκαν. Μόνο γύρω στις 300 παρέμειναν στη θέση τους. Στην απογραφή του 2000 είχε βρεθεί ότι γύρω στα 3 άτομα διέμεναν σε κάθε κατοικία, ένας αριθμός που σύμφωνα με τους υπολογισμούς δεν είχε αλλάξει μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια και πριν τον τυφώνα Κατρίνα. Η απόφαση για την κατεδάφιση, που πάρθηκε με σκοπό να κτισθούν στη θέση τους γειτονιές μεικτών εισοδημάτων, είχε ως αποτέλεσμα τον εκτοπισμό πολλών οικογενειών χαμηλών εισοδημάτων. Η γειτονιά πριν από τις πλημμύρες ήταν γνωστή για τα σοβαρά προβλήματα εγκληματικότητας και το εμπόριο ναρκωτικών που λυμαινόταν τους δρόμους της. πηγή

4. O Jelly Roll Morto γέννημα θρέμμα της Νέας Ορλεάνης θεωρείται ως ένας από τους πρώτους γίγαντες της τζαζ. Ο ίδιος ισχυριζόταν ότι ήταν αυτός (sic) που εφηύρε τη μουσική τζαζ το 1902.

5. O Count Basie, τζαζ πιανίστας και συνθέτης ο ίδιος, σύνδεσε το όνομά του κατά κύριο λόγο με το Swing και την μπάντα του.

6. Oι νόμοι του Jim Crow τέθηκαν σε ισχύ μετά την περιόδο της ανοικοδόμησης (1877) και αφορούσαν τη νομιμοποίηση του φυλετικού διαχωρισμού στις νότιες πολιτείες της Αμερικής. Είναι αυτοί οι νόμοι που επέβαλαν τον φυλετικό διαχωρισμό μεταξύ μαύρων και λευκών στους δημόσιους χώρους, στους χώρους κατοικίας, στα μέσα μαζικής μεταφοράς, στα σχολεία, στους τρόπους χρηματοδότησης από τις τράπεζες. Εξακολούθησαν να ισχύουν μέχρι και το 1965.

7. Η Treme ή Tremé είναι μία από τις ιστορικότερες κεντρικές συνοικίες της Νέας Ορλεάνης. Το όνομά της προδίδει τo γαλλικό της παρελθόν. Υπήρξε τόπος μέγιστης φυλετικής μίξης (μεταξύ κυρίως ευρωπαίων και αφροαμερικάνων) όπου οι φυλετικές διακρίσεις υποχωρούσαν. Θεωρείται επίσης η «πηγή» της μοντέρνας ιστορίας των χάλκινων.

8. Οι κοινωνικές κατοικίες Iberville στην άκρη της Γαλλικής Συνοικίας και της Τreme (1940) αρχικά χτίστηκαν με σκοπό να στεγάσουν τους μαύρους υπηρέτες των λευκών οικογενειών της πόλης. Σήμερα, το Iberville είναι το μοναδικό συγκρότημα κοινωνικής κατοικίας που έχει παραμείνει στο αρχικό του μέγεθος καθώς και το συγκρότημα που από τις αρχικές 858 κατοικίες έχουν διατηρηθεί ως τέτοιες οι 821. Δυστυχώς σήμερα μόνο οι μισές σχεδόν κατοικούνται καθώς οι υπόλοιπες μετά τον τυφώνα Κατρίνα παραμένουν κενές.

Πολεοδομία της Λιτότητας made in USA και η Πόλη Νυχτοφύλακας

Πριν από μερικούς μήνες έτυχε ν’ ασχοληθώ κάπως πιο διεξοδικά μ’ ένα κείμενο του οικονομικού γεωγράφου Jamie Peck για τις πολιτικές λιτότητας στις αμερικανικές πόλεις. Για πολλούς λόγους μου φαίνεται επίκαιρο — αν και, και τότε επίκαιρο μου φαινόταν. Ο τίτλος του, Austerity Urbanism (2012), με πιθανή απόδοση στα ελληνικά ως Πολεοδομία της Λιτότητας.

Στο κείμενό του κατ’ αρχάς αναλύει την ανανεωμένη φάση της λιτότητας μέσα στο γενικότερο πλαίσιο του νεοφιλελευθερισμού, την οποία τοποθετεί χρονικά μετά την κρίση του 2008. Στη συνέχεια, και μέσα από παραδείγματα  συγκεκριμενοποιεί τις δυναμικές της Πολεοδομίας της λιτότητας, τις ισχνές μορφές διακυβέρνησης των πόλεων και τις χωρικές και κοινωνικές τους επιπτώσεις. Επίσης, βλέπει το φαινόμενο της Πολεοδομίας της λιτότητας απ’ την πολιτική του σκοπιά — το ονομάζει άλλωστε και πολιτικό σχέδιο (political project). Τέλος, αναρωτιέται αν η περίοδος αυτή της λιτότητας αντιπροσωπεύει μια φάση ή είναι μια πλευρά των συνεχιζόμενων νεοφιλελεύθερων μετασχηματισμών της Αμερικανικής πόλης. Το κείμενο παρουσιάζει πολλά και αποκαλυπτικά στοιχεία που ξεκίνησα να γράφω αναλυτικά, αλλά στην πορεία σκέφτηκα ότι μάλλον θα είχε περισσότερο νόημα να δώσω μια μικρή σύνοψη ενός δύο παραδειγμάτων, σαν απεριτίφ που σερβίρεται για ν’ ανοίξει η όρεξη.

USA

Στο μέρος της εργασίας που περιγράφει πώς εφαρμόζονται οι ακραίες πολιτικές λιτότητας και η επίθεση στο κράτος πρόνοιας στις αμερικανικές πόλεις, δίνει διάφορα παραδείγματα πόλεων που χρεοκόπησαν ή βρίσκονται στο χείλος της χρεοκοπίας: Μιλάει φυσικά για το Detroit, το Stockton της California, που ονομάστηκε σ’ ενα κείμενο του Εconomist η Ελλάδα της Καλιφόρνιας,  αλλά και για το Harrisbourg (πρωτεύουσα της Pennsylvania), το Rhode Island, την Alabama κ.λπ. Ολόκληρες πολιτείες και πόλεις αφέθηκαν από την κεντρική κυβέρνηση στο έλεος των τραπεζών κατά την κρίση του 2008. Και οι πόλεις αυτές το 2012 ήταν πολλές, πάρα πολλές και διάσπαρτες στις περισσότερες πολιτείες της Αμερικής — κάνει λόγο για πάνω από 300 πόλεις που σε εκείνη τη φάση παλεύαν με τη χρεοκοπία. Από την άλλη, εξηγεί ότι η λιτότητα στην Αμερική δεν συνοδεύει μόνο τις χρεοκοπημένες πόλεις, καθώς το εκρηκτικό της κοκτέιλ μπορεί να εφαρμοστεί κάλλιστα και σε ακμάζουσες πόλεις, όπως για παράδειγμα στο Chicago, αλλά παρουσιάζει και μεγάλη επιμονή στις περιπτώσεις πόλεων με μεγάλα σωματεία και ισχυρό κράτος πρόνοιας. Λιτότητα λοιπόν παντός καιρού, λιτότητα μέχρι τελικής πτώσεως, γιατί… έτσι τους αξίζει, και παρά το γεγονός ότι εκεί ήταν ξεκάθαρο ότι η κρίση δεν οφειλόταν στο κακό Κράτος αλλά στις τράπεζες. 

Μόνο στην πολιτεία του Michigan (που σε έκταση είναι μεγαλύτερο από την Ελλάδα) η λίστα των χρεοκοπημένων πόλεων είναι μακρά (Detroit, Benton Harbor, Pontiac, Flint κ.τ.λ.), παρά το γεγονός ότι το Detroit ήταν η περισσότερο προβεβλημένη περίπτωση. Έτσι, σταχυολογώντας για την υπόθεση του Detroit, ενδιαφέρον αρχικά προκαλεί το πώς ταγκάρονταν οι αποφάσεις περί λιτότητας. Για παράδειγμα, όπως μας λέει ο J.Peck, «Tο επιλεκτικό σβήσιμο του δημοτικού φωτισμού και η μόνιμη απομάκρυνση 1.300 φωτιστικών, αφήνοντας μόνο μερικά σε κάποια στρατηγικά σημεία, χαρακτηρίστηκε από έναν δημοτικό σύμβουλο του Detroit ως υπεύθυνη μείωση».

Και σε άλλα  σημεία όμως, μαθαίνουμε ότι, όταν το Detroit μπήκε σε επιτήρηση και οι πολίτες ήθελαν να αποφύγουν την Public ACTA 4, μια αμφιλεγόμενη σειρά από μέτρα που ουσιαστικά παραχωρούσε όλες τις εξουσίες της πολιτείας σ’ έναν διαχειριστή κρίσης, «οι προσπάθειες που έκαναν για να αποφύγουν την επέμβαση ήταν εντυπωσιακές». «Ολόκληρες γειτονιές είχαν συνειδητά οριστεί ως περιοχές αποεπένδυσης, ενώ άλλες λάμβαναν δημοτικές υπηρεσίες ανά τρεις». Έτσι, «στην πραγματικότητα για να αποφύγουν την de facto χρεοκοπία και την από άνωθεν ACTA 4, επέβαλλαν στους εαυτούς τους εκ προοιμίου ακραία μέτρα λιτότητας που και ίδια η ACTA  θα επέβαλλε αν εφαρμοζόταν — λογιστικό έλεγχο, περικοπές, συναινετικές υποχωρήσεις από τα εργατικά σωματεία κ.λπ.» Και παρ’ όλες «τις εγγυήσεις και τις ρητορικές προστασίας των ζωτικών τομέων του δημοσίου, ο νέος προϋπολογισμός μείωσε τους μισθούς των πυροσβεστών και της αστυνομίας αλλά και τα δρομολόγια των λεωφορείων». Στo σημείο αυτό θα έπρεπε να εξηγήσουμε ότι στο Detroit εκτός από τους φτωχότερους αφροαμερικανούς και ισπανόφωνους που κατοικούν στις κεντρικές γειτονιές της πόλης, υπάρχουν και οι περισσότερο ευκατάστατες κοινωνικές ομάδες, οι οποίες χωρικά εντοπίζονται στα προάστια. Σε μια πόλη με τρομακτική ανεργία και απουσία δημόσιων συγκοινωνιών (για τον απλό λόγο ότι η παρουσία των μεγάλων αυτοκινητοβιομηχανιών δεν άφησε περιθώρια για ανάπτυξη υποτυπώδους δικτύου μέσων μαζικής μεταφοράς) οι επιπρόσθετες περικοπές στα μέσα μεταφοράς οδηγούν αυτομάτως στον αποκλεισμό των χαμηλότερων εισοδηματικών τάξεων από τη διεκδίκηση θέσεων εργασίας στα πλούσια προάστια. Και για κλείσιμο, η  διαπίστωση ότι: «Όλες αυτές οι πολιτικές δυστυχώς έγιναν αποδεκτές σχεδόν με αρρωστημένη παραίτηση παρά με αντίσταση με νόημα». Παρ’ όλα αυτά, όπως όλοι γνωρίζουμε, το Detroit χρεοκόπησε.

Colorado Springs, η Πόλη Νυχτοφύλακας

Η περίπτωση όμως του Colorado Springs είναι αυτή όπου η πολιτική της λιτότητας αντανακλούσε την επιθυμία των ανθρώπων. Οι πολίτες του Colorado Springs αποδείχτηκαν οι καλύτεροι μαθητές της λιτότητας. Έτσι μαθαίνουμε πως «Οι σχετικά εύποροι, αλλά ιδεολογικά κατά της φορολόγησης, κάτοικοι του Colorado Springs αποφάσισαν να προχωρήσουν σε μείωση της τάσης του ηλεκτρικού αντί για το ολοκληρωτικό μπλάκ άουτ» ή στη διαμόρφωση εθελοντικών συνασπισμών από κατοίκους έτσι ώστε να πληρώσουν τις επανασυνδέσεις του ηλεκτρικού — σε επίπεδο κάθε δρόμου ξεχωριστά.

Γιατί όμως αυτός ο ομαδικός παροξυσμός λιτότητας; Όπως μας εξηγεί, η Colorado Springs έχει μείνει γνωστή στην Αμερική σαν η πρωτεύουσα της Xριστιανικής Δεξιάς. Ο χαρακτήρας αυτής της ξεχωριστής μετα-βιομηχανικής πόλης ξεκίνησε να διαμορφώνεται το 1980. «Η Colorado Springs προσπαθώντας να διαφοροποιήσει την οικονομική της βάση που σχεδόν αποκλειστικά στηριζόταν στις στρατιωτικές εγκαταστάσεις κατά την περίοδο του ψυχρού πολέμου, στόχευσε στους τομείς υψηλής τεχνολογίας και έντασης γνώσης». Παράλληλα όμως, εισήγαγε και ένα πακέτο φορολογικών ελαφρύνσεων σχεδιασμένων να προσελκύσουν θρησκευτικές οργανώσεις. Έτσι, χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της μεταφοράς του κολοσσού Focus on the Family από το Los Angeles στο Colorado (1.200 υπάλληλοι) το 1991 αλλά και η ψήφιση του νομοσχεδίου του TABOR που λειτούργησε «σαν πρελούδιο για μια συνταγματική τροπολογία που οδήγησε την Πολιτεία του Colorado να υιοθετήσει πολιτική μόνιμου περιορισμού στην αύξηση της φορολογίας της ιδιοκτησίας. (…) Μόδα έγινε επίσης η συνεχής μείωση των δημόσιων υπηρεσιών». Oι συμπαθούντες την πολιτική αυτή έλεγαν ότι «οι περικοπές πήγαιναν πολύ καλύτερα ακόμα και από μια δημοσιονομική συντηρητική ατζέντα». Οι φόροι της ιδιοκτησίας είχαν πέσει κατά 41% —απ’ τους χαμηλότερους στις ΗΠΑ— και οι πόλεις της πολιτείας του Colorado ουσιαστικά χρηματοδοτούνταν από τη διάχυση, προς τα κάτω, του φόρου κατανάλωσης. «Όταν δε, κατά την τελευταία ύφεση, η κατανάλωση συρρικνώθηκε: έκλεισαν τα πάρκα και τα δημόσια λουτρά καθώς επίσης σταμάτησε και η περιποίηση των δρόμων, το κούρεμα του γρασιδιού κ.λπ. Ενώ στην do-it-yourself πόλη, τα ¾ των υπαλλήλων της πόλης δουλεύουν στον τομέα της ασφάλειας, διαμορφώνοντας με αυτόν τον τρόπο αυτό που λέγεται το Κράτος Νυχτοφύλακας. (A NIGHT WATCHMAN STATE)»

 

 

 

 

 

 

 

 

Από το Μαρούσι στο CanMasDeu και τον Επίκουρο

Ψάχνοντας, πριν από μερικές μέρες, να βρω τον δεύτερο δημοτικό κήπο Αμαρουσίου, που βρίσκεται στο κτήμα Καρέλλα (και σε άμεση επαφή με το κτήμα Συγγρού), πέρασα απέξω από μια μονοκατοικία μ’ έναν πολύ εκτεταμένο κήπο να την περιτριγυρίζει. Εντυπωσιάστηκα από τις καλλιέργειες που είχαν απλώσει οι ιδιοκτήτες σε κάθε γωνιά του· σαν να σε προσκαλούσε ν’ απλώσεις χέρι να πάρεις, περίπου. Στην Άνδρο παλιά έλεγαν «Κτήμα όσο μπορείς και σπίτι όσο χωρείς». Αλλάξαν όμως οι καιροί, ε; Σε κάποια στιγμή δε, πέρασε από το μυαλό μου ότι μπορεί να ήταν και αυτός ο χώρος που είχε παραχωρηθεί από τον Δήμο στους κατοίκους για καλλιέργειες, και γι’ αυτό είχαν κρύψει με μεταλλικά πετάσματα, στερεωμένα καλά στα κάγκελα, τη θέα προς τον κήπο. Αλλά τελικά ο χώρος που είχε παραχωρηθεί για να καλλιεργηθεί από δημοτές του Αμαρουσίου που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες ήταν λίγο πιο κάτω. Δυστυχώς παρατημένος και σε κατάσταση αναμονής, με τις πλαστικές ριγέ κόκκινες κορδέλες να ανεμίζουν σαν ουρές χαρταετών δεμένες πάνω στα μεταλλικά ραβδιά που οριοθετούσαν τις μικρότερες κατατμήσεις της γης. Ελπίζω πάντως, να ξεπεραστούν τα προβλήματα και να προχωρήσει κι αυτός, γιατί σε σχέση με τον πρώτο δημοτικό κήπο Αμαρουσίου βρίσκεται πραγματικά σε περισσότερο προνομιακή θέση.

1ος Δημοτικός Κήπος Αμαρουσίου

Μετά, ολόκληρη περιπέτεια για να βρω τον αυτοδιαχειριζόμενο Αγρό του Πάρκου Τρίτση. Ένας που ρώτησα μου ‘πε: «Ε, αγρός λέγεται άρα μες τους αγρούς θα είναι, τράβα αυτό το δρομάκι και θα τον βρεις». Και αφού περιπλανήθηκα για κάμποση ώρα στα μονοπατάκια ανάμεσα στις φυστικιές, τις ροδιές και τις ελιές βρήκα το φούρνο, το περιβόλι και το κοντέινερ-κονάκι. Δυστυχώς ήταν κλειστός, αλλά τουλάχιστον τώρα ξέρω πού θα τον βρω όταν ξαναπάω.

Θα πει κανείς, μα όλα αυτά είναι ψήγματα αστικών καλλιεργειών μέσα στη δική μας απέραντη τσιμεντούπολη. Ψύλλοι στ’ άχυρα. Αλλά κοίτα που το μικρό κάνει τη διαφορά. Είδατε τελευταίως το πάρκο Ναυαρίνου με τον μικρό του εκπαιδευτικό κήπο στην καρδιά του; Είδατε τι ζωή έχει τραβήξει στα πέριξ του; (Και λέω στα πέριξ γιατί υπάρχουν και αυτοί που διστάζουν ακόμα και να διασχίσουν τη μεγάλη διαγώνιό του που ενώνει ωραία τις δύο άκρες του, και έτσι να περάσουν μπροστά από τον λαχανόκηπό του.) Μεγάλη διαφορά. Κάποιοι λένε μάλιστα, ότι έχουν ανέβει και οι αξίες γης τριγύρω. Μεγάλη διαφορά.

image3_1_05_2013

Από μια γιορτή του Πάρκου Ναυαρίνου δυο Μάηδες πίσω

Είτε πάντως αυτοδιαχειριζόμενα, είτε δημοτικά οργανωμένα, είτε στους κήπους των νοσοκομείων ή των σχολείων, τα μικρά αυτά κτήματα αστικών καλλιεργειών, εκτός από τα τρόφιμα που παράγουν και τον εκπαιδευτικό τους ρόλο, διαμορφώνουν νέα τοπία στην πόλη μας. Και μπορεί να έκαναν την εμφάνισή τους με την κρίση και να μην έχουν τα 13 χρόνια που έχει πίσω του το CanMasDeu στα περίχωρα της Βαρκελώνης, με συνελεύσεις 150 ατόμων και μεγάλη απήχηση στην ευρύτερη γειτονιά, με μεγάλης κλίμακας παραγωγή και με φόντο ένα υπέροχο παλιό εγκαταλελειμένο λεπροκομείο, αλλά σηματοδοτούν μια στροφή.

Sentados_a_la_mesa_en_Can_Masdeu

Γεύμα στο CanMasDeu: Αυτοδιαχειριζόμενος αγρός στα περίχωρα της Βαρκελώνης.

Στην ίδια όμως περίπου στροφή ιδρύθηκε κάποτε και ο Κήπος του Επίκουρου.

Ο κήπος του Επίκουρου θα μπορούσε να θεωρηθεί ένα από τα πρώτα δείγματα αστικής καλλιέργειας στον ελλαδικό χώρο και γενικότερα. Επρόκειτο για έναν κήπο που βρισκόταν ανάμεσα στο Δίπυλο του Κεραμεικού και την Ακαδημία του Πλάτωνα, στα περίχωρα της τότε Αθήνας και εκτός των βόρειων τειχών της. Σήμερα είναι αυτός ο χώρος που περικλείεται από την οδό Πειραιώς, την Ιερά Οδό, τη Λ. Κωνσταντινουπόλεως και τη Λ. Αθηνών. Στη δε οδό Κεραμεικού έχει βρεθεί το δάπεδο μιας κατοικίας που θεωρείται ότι ανήκε στην ομώνυμη σχολή του.

Ο Επίκουρος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Σάμο καθώς ο πατέρας του ήταν Αθηναίος άποικος που είχε πάει στο νησί. Ωστόσο, το δεύτερο μισό του 4ου αιώνα, και μετά από πολλές περιπέτειες, κατέληξε στην Αθήνα όπου και αγόρασε έναν κήπο με σκοπό να ιδρύσει τη φιλοσοφική του σχολή.

Τον 4ο αιώνα π.Χ. όμως, η πόλη των Αθηνών βρίσκεται αντιμέτωπη με μια βαθιά οικονομική και πολιτική κρίση. Συγκεκριμένα ο καθηγητής κλασικής αρχαιολογίας Μ. Τιβέριος γράφει: «Γνωστή, π.χ., είναι η οικονομική κρίση που έπληξε τους Αθηναίους για μεγάλο μέρος του 4ου αι. π.Χ. Οι αρχές της ανάγονται στο τέλος του Πελοποννησιακού πολέμου (403 π.Χ.), που βρήκε την Αθήνα ηττημένη και εξαθλιωμένη. Αξίζει να επισημανθεί ότι κάποια γνωρίσματα της κρίσης αυτής είναι πολύ οικεία και στις μέρες μας. Και τότε οι πλούσιοι έγιναν λιγότεροι και πλουσιότεροι και οι φτωχοί περισσότεροι και φτωχότεροι. Και τότε ο πληθυσμός, κατά ένα μεγάλο μέρος, είχε εγκαταλείψει την ύπαιθρο και είχε αναζητήσει τα μέσα επιβίωσής του στην πόλη».

Μέσα σ’ αυτό λοιπόν το ιστορικό πλαίσιο, ιδρύεται ο Κήπος του Επίκουρου. Τι ήταν όμως ο κήπος αυτός; Ουσιαστικά, ήταν ο τόπος μιας μικρής κοινωνίας, όπου οι επικούρειοι ή «οι από κήπου» είχαν διαμορφώσει εκείνους τους όρους που επέτρεπαν ν’ αναπτυχθούν βαθιές σχέσεις φιλίας και αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ τους. Στον κήπο εκείνο δεν υπήρχαν διαχωρισμοί μεταξύ γυναικών και ανδρών, δούλων και αθηναίων πολιτών. Μια ατμόσφαιρα φιλίας, ψυχαγωγίας και τέρψης ή, με σημερινούς όρους, μια ατμόσφαιρα αλληλεγγύης και αναψυχής, μαζί με τη δυνατότητα πρόσβασης σε καλή διατροφή, δημιουργούσε στενούς δεσμούς μεταξύ των μελών του Κήπου για πολλά χρόνια, ακόμα και μετά τον θάνατο του Επίκουρου.

Όπως συνέβαινε τότε, έτσι και στις μέρες μας, οι άνθρωποι διαμορφώνουν μια μικρή κοινωνία γύρω από τους αστικούς αγρούς, για λόγους αυτοσυντήρησης, αλλά και για να συζητήσουν για την κρίση της πόλης και να αναζητήσουν από κοινού λύσεις, έτσι ώστε το «τοπίο» ν’ αλλάξει επί της ουσίας.

P1040511

 

 

Τώρα που γίνονται όλα πιο πράσινα… (Μέρος Β)

Συνεχίζοντας το προηγούμενο κείμενο για τη φύση, και την ιδεολογία της φύσης που έχει στηθεί στο πέρασμα του χρόνου, αντιλαμβανόμαστε ότι αρκετοί από εμάς έχουμε συνηθίσει να δεχόμαστε κάθε λογής κοινότοπες σκέψεις και αντιλήψεις γύρω απ’αυτήν.

Αναρωτιόμαστε λοιπόν, τι θα μας έκανε να μην αντιμετωπίζουμε τη φύση σαν την παιδική χαρά της πόλης; Όπως για παράδειγμα μετατρέπονται τα βουνά του λεκανοπεδίου της Αττικής την Πρωτομαγιά; Χωρίς καθόλου να θέλω να πω ότι κακώς πηγαίνουμε στην Πάρνηθα, στην Πεντέλη και στον Υμηττό την Πρωτομαγιά. Αντίθετα, στόχος είναι η έκφραση της ανάγκης προς μια διερεύνηση διαφορετικών τρόπων να αντιληφθούμε την ύπαρξή μας στη φύση αλλα και την απελευθέρωση της σκέψης μας από έναν τρόπο αντιμετώπισής της μέσω στόχων τύπου: 10% παγκόσμια μειώση των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα μέχρι το 2080.

Ο Neil Smith στο Uneven Development, όσο μας εξηγεί αναλυτικά το πώς εξελίσσεται η ιδεολογία της φύσης στο πέρασμα των αιώνων από τον ρομαντισμό και την επιστημονική σκέψη, άλλο τόσο μας εξηγεί το πώς αποσιωπάται ο ρόλος της κοινωνίας στην εν λόγω ιδεολογία αλλά και πώς τελικά παράγεται η φύση. Και μεταφράζοντας-παραφράζοντας από μνήμης: Ο Νεύτωνας μας εξηγεί τους φυσικούς νόμους της πτώσης της Φράουλας της Μανωλάδας αλλά δε μας μιλάει καθόλου για το πώς παράχθηκε η φράουλα αυτή, ποιοι εργάστηκαν για την παραγωγή της, πόσες ώρες και κάτω από ποιες συνθήκες. Και επειδή ήδη κάποιοι μπορεί να σκέφτηκαν ότι οι φυσικές επιστήμες θα πρέπει να ασχολούνται με τη φύση ενώ οι κοινωνικές με την κοινωνία, ο Neil Smith σπεύδει να μας υπενθυμίσει ότι οι φυσιοκράτες του 18ου αιώνα θεωρούσαν τη φύση ως την πρωταρχική πηγή αξίας. Στο σταυροδρόμι λοιπόν αυτό, μεταξύ φύσης και κοινωνίας, αναδύεται ένα ολόκληρο ρεύμα σκέψης που ονομάζεται κοινωνική οικολογία. Και το ερώτημα που τίθεται είναι αν πρόκειται για το ίδιο μονοπάτι γύρω από το οποίο μπορούμε να κινηθούμε για να διαμορφώσουμε ένα φυσικότερο μέλλον. Θα μπορούσαν άραγε, οι αυτοοργανωμένοι αστικοί αγροί ή οι κοινωνικοί αγροί τύπου Αβάνας να αποτελούν μια μερική απάντηση του παραπάνω ερωτήματος; Αλλά ας ελπίσουμε ότι το μέλλον μπορεί να κρύβει και άλλες, μεγαλύτερες εκπλήξεις πέρα από τους πιθανούς τρόπους που μπορεί να έχουμε μέχρι τώρα σκεφτεί.

Και τώρα που λέμε για εκπλήξεις, σε λίγο πιο προσωπικό στυλ τα Post Data.

Προσπαθώντας να βρω μια ροή και να καθίσω να γράψω έψαχνα μια μουσική συντροφιά. Τι πιο συνηθισμένο, ε; Έτσι λοιπόν, για άλλη μια φορά, κατέληξα στις έτοιμες playlist του spotify και ειδικότερα σ’ αυτές που έχουν την ετικέτα deep focus. Η αλήθεια είναι ότι έχω καταφύγει αρκετές φορές σ’ αυτές με ευεργετικά αποτελέσματα. Ωστόσο, αυτήν τη φορά, ανακάλυψα μια καινούρια, που δεν την είχα ξανακούσει, με το όνομα Nature Noise. Η εν λόγω playlist σου εξασφαλίζει για 19 ώρες και 17 λεπτά ακούσματα από ζούγκλες με γρύλους, βατράχια, κελαϊδίσματα πουλιών, μικρά θηλαστικά αλλά και ακούσματα από ανέμους, θαλάσσια κύματα και πολλά άλλα συναφή μακρινά-κοντινά και πάντα φυσικά. Πριν όμως καλά καλά απορροφηθώ στην εργασία μου, η σκέψη μου αυτόματα πήδησε σ’ ένα πολύ περίεργο θέαμα που είχα αντικρίσει πριν από λίγα χρόνια σε μια επίσκεψή μου στο μουσείο επιστημών της Βαρκελώνης. Σε μια τεράστια αίθουσα είχαν μεταφέρει ένα κομμάτι τροπικού δάσους. Ήταν επί της ουσίας, η πρώτη γυάλα φύσης που έβλεπα. Τώρα βέβαια μπορώ να εξηγήσω την έκπληξη εκείνη μιας και καταλαβαίνω πια ότι εκείνο το δάσος ήταν η εξέλιξη των κλουβιών ζώων στους ζωολογικούς κήπους και των ενυδρείων. Το πρώτο κομμάτι της playlist κάλλιστα θα μπορούσε να είχε ηχογραφηθεί εκεί μέσα.

%d bloggers like this: