Archive | June 2015

Θεσσαλονίκη goes viral!

Blogtrotters 2015 Images

Τα μέσα μαζικής επικοινωνίας άρχισαν να γεμίζουν με φωτογραφίες της Θεσσαλονίκης. Δρομάκια στην Άθωνος, πιατέλες με κάθε λογής γεύσεις και αρώματα, μαζικές φωτογραφίσεις στην προβλήτα του λιμανιού, στα Λαδάδικα και στη νέα παραλία… Οι blogtrotters είχαν καταφθάσει!

Ποιοι είναι όμως όλοι αυτοί; Οι blogtrotters, blend των λέξεων blog και globe-trotter (ο πολυταξιδεμένος), είναι μια διοργάνωση της ανώνυμης, μη κερδοσκοπικής, εταιρείας Marketing Greece, που έχουν ως στόχο, όπως υποδηλώνει και το όνομα, να αναδειχθεί η χώρα μας σε έναν από τους πιο σημαντικούς και ελκυστικούς τουριστικούς προορισμούς.

Φέτος οι προβολείς πέφτουν στη Θεσσαλονίκη. Σαράντα ταξιδιωτικοί bloggers από 12 χώρες έφτασαν λοιπόν στην πόλη μας, προκειμένου να δημιουργήσουν ένα ψηφιακό λεύκωμα με όσα είδαν, άκουσαν, δοκίμασαν στην πόλη με τη “Μεγάλη Καρδιά”, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει το μότο της πρωτοβουλίας αυτής.

Thessaloniki_campaign_1

Οι bloggers, που κατά μεγάλη πλειοψηφία επισκέφθηκαν τη Θεσσαλονίκη για πρώτη φορά, μετέδιδαν live τις εμπειρίες τους στο ##BlogtrottersGR και στη συνέχεια θα μετέφεραν τη συνολική εικόνα των όσων έζησαν στα δικά τους blogs. Πολλές οι φωτογραφίες που ανέβηκαν στο Instagram, πολλά θαυμαστικά στα διάφορα tweets των επισκεπτών, πολλά άρθρα ήδη ολοκληρώθηκαν και δημοσιεύθηκαν σε χώρες όλου του κόσμου. Η απήχηση αυτού του start up έγινε πολύ γρήγορα αντιληπτή, καθώς περισσότερα από 7,5 εκατομμύρια impressions μετρήθηκαν ήδη τη δεύτερη μέρα της παραμονής των bloggers στην πόλη. Η θετική ενέργεια των ανθρώπων αυτών έγινε σίγουρα viral, φτάνει να δούμε τώρα τι άλλα οφέλη μπορεί να προσφέρει η πρωτοβουλία αυτή στην πόλη…

 
Υ.Γ. : Συγγνώμη για την ίσως υπερβολική χρήση αγγλικών λέξεων. Η γλώσσα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης το απαιτεί…

Advertisements

Τα Σεπόλια

Πολύ κοντά στο κέντρο, αλλά «έξω από την πόλη», όπως σημαίνει και το όνομά τους, βρίσκονται τα Σεπόλια. Η περιοχή αποτελούσε τμήμα του μεγάλου Ελαιώνα και η σύνδεση με την Αθήνα γινόταν μέσω δύο αγροτικών δρόμων, που ξεκινούσαν από το οθωμανικό τείχος του Χασεκή:
Ο ένας ξεκινούσε από τη Γυφτόπορτα ή πόρτα του Μοριά (σημερινή πλατεία Αγίων Αποστόλων), και μέσω της σημερινής πλατείας Μεταξουργείου, όπου υπήρχε και η γέφυρα του Κυκλοβόρου, κατέληγε στα Σεπόλια–Κολοκυνθού.
Ο άλλος δρόμος ξεκινούσε από τη βόρεια πύλη, τη Μενιδόπορτα ή Αγίων Αποστόλων (στο ύψος της πλατείας Κοτζιά), και ταυτίζεται στο μεγαλύτερο μέρος του με τη Λιοσίων και στη διακλάδωσή της, στο ύψος της πλατείας Αττικής, με τη Σεπολίων, η οποία μετονομάζεται, στο τμήμα της από τον Άγιο Μελέτιο και έπειτα, σε Δυρραχίου.

Δυρραχείου07

Χάρτης Kaupert (1875) με σημειωμένους τους αγροτικούς δρόμους, την πόλη, με κόκκινο οι αρχαίοι δρόμοι, με πορτοκαλί το οικιστικό δίκτυο, οι λαχανόκηποι, τα χωράφια, ενώ πάνω αριστερά ο χώρος της Ευχλόου Δήμητρας. Στο κάτω μέρος σημειώνεται το τείχος του Χασεκή, και η Μενιδόπορτα (Αχαρνικές Πύλες) από την οποία ξεκινούσαν οι αγροτικοί δρόμοι προς τις Αχαρνές και τα Σεπόλια

Ο γειτονικός Κηφισός ποταμός με τα πολλά ρέματα και τα μικρά ποταμάκια ευνοεί την αγροτική καλλιέργεια, και για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα η περιοχή ήταν σημαντικός χώρος καλλιεργειών της αγροτικής παραγωγής της πρωτεύουσας. Η περιοχή είναι γεμάτη με νερόμυλους και κτήματα, γνωστή κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας και τα πρώτα χρόνια μετά την Ελληνική Επανάσταση ως «Μύλοι των Αθηνών», γιατί εκεί άλεθαν το σιτάρι οι Αθηναίοι.
Μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα το τοπίο είναι ειδυλλιακό, και η Δυρραχίου είναι ο κεντρικός δρόμος που οδηγούσε στο ποτάμι στο οποίο έρχονταν οι Αθηναίοι της μεσαίας τάξης για περίπατο, ενώ στη γέφυρα Ροσινιόλ, συνάντηση της Δυρραχίου με τον Κηφισό, υπήρχαν, εκτός από το γνωστό κέντρο διασκέδασης, και θερινοί κινηματογράφοι. Η περιοχή αποτελεί χώρο κατοικίας καλλιεργητών, χώρο περιπάτου των Αθηναίων της μεσαίας τάξης, ενώ ο γειτονικός λόφος Κολωνού και η Ακαδημία Πλάτωνος αποτελούν εκτός από χώρους περιπάτου και αναψυχής, και σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους.
Το έτος 1884 εγκαινιάζεται η σιδηροδρομική σύνδεση με την Πελοπόννησο. Η αφετηρία τοποθετείται στην περιοχή του Κολωνού λίγο πιο κάτω από τη γέφυρα του Κυκλοβόρου, με ένα εξαιρετικό κτίριο σχεδιασμένο από τον Τσίλερ. Ένα χρόνο αργότερα, το 1885, ξεκινά η σύνδεση της Αθήνας με την Κηφισιά και το Λαύριο, με το γνωστό «Θηρίο». Η αφετηρία του σταθμού, τοποθετείται εκτός πόλης, στη θέση της σημερινής πλατείας Αττικής.
Το 1893 γίνεται η πρώτη ένταξη της περιοχής στο σχέδιο πόλεως και αφορά την περιοχή του λόφου Σκουζέ, που ταυτίζεται με τον αρχαίο λόφο της Ευχλόου Δήμητρας, και οφείλει το όνομά της στον αθηναίο πρόκριτο Παναγή Σκουζέ. Γειτνιάζει με την πλατεία Αγίου Μελετίου, που ανέκαθεν αποτελούσε εμπορικό και κοινωνικό κέντρο. Στην πλατεία, μέχρι το ξήλωμά του εν μια νυκτί το 1955, ήταν και η αφετηρία του τραμ “το 8”. Ο ομώνυμος ναός χτίστηκε στο τέλος του 19ου αιώνα, και το δάπεδό του είναι στρωμένο με χρωματιστά πλακίδια τύπου Τσίλερ.

Λίγα χρόνια αργότερα, το 1900, η αφετηρία της σιδηροδρομικής σύνδεσης με τη βόρεια Ελλάδα, ο σταθμός Λαρίσης, τοποθετείται στον απέναντι χώρο από τον σταθμό Πελοποννήσου.
Η περιοχή διατηρεί έναν εξοχικό και αγροτικό χαρακτήρα μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του ’60. Στην ταινία του Αλέκου Σακελλάριου «Μακρυκωσταίοι και Κοντογιώργηδες» (1960), στη σκηνή που διαδραματίζεται στον σταθμό Λαρίσης και συναντιούνται για πρώτη φορά οι πρωταγωνιστές της ταινίας, μιλάνε μεταξύ τους και φοβούνται ότι «ξαφνικά θα μπει αρματωμένος από την πόρτα». Το πλάνο αλλάζει, μπαίνει μέσα ο Ζανίνο, αρματωμένος με δυο σειρές φυσέκια, και οι ήρωες τρομάζουν και δεν ηρεμούν παρά μόνο όταν ο καφετζής τους διαβεβαιώσει ότι ο αρματωμένος είναι «ο Στυλιανίδης που έχει τα κτήματα και τα βουστάσια, εδώ στα Σεπόλια».

Δυρραχείου01

“Μακρυκωσταίοι και Κοντογιώργηδες” (Σακελάριος, 1960) Η σκηνή στον σταθμό Λαρίσης

Εκτός από τα βουστάσια στην περιοχή υπάρχουν και άλλες βιομηχανικές εγκαταστάσεις, όπως οι Μύλοι ήδη από τον 19ο αιώνα, ενώ στη συνέχεια εγκαθίστανται τα εργοστάσια Κοροπούλη (1893), Βότρυς (1906), Άτλας (1920) ενώ λίγο πιο κάτω, στη Λένορμαν, το Καπνεργοστάσιο (1927), το οποίο σήμερα αποτελεί παράρτημα της βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων. Μέχρι και το 1963, η περιοχή είναι καθαρά τμήμα του Ελαιώνα. Η αλλαγή θα γίνει αργότερα…

Δυρραχείου04

1963, Σεπόλια, τμήμα του Ελαιώνα

Από το Μαρούσι στο CanMasDeu και τον Επίκουρο

Ψάχνοντας, πριν από μερικές μέρες, να βρω τον δεύτερο δημοτικό κήπο Αμαρουσίου, που βρίσκεται στο κτήμα Καρέλλα (και σε άμεση επαφή με το κτήμα Συγγρού), πέρασα απέξω από μια μονοκατοικία μ’ έναν πολύ εκτεταμένο κήπο να την περιτριγυρίζει. Εντυπωσιάστηκα από τις καλλιέργειες που είχαν απλώσει οι ιδιοκτήτες σε κάθε γωνιά του· σαν να σε προσκαλούσε ν’ απλώσεις χέρι να πάρεις, περίπου. Στην Άνδρο παλιά έλεγαν «Κτήμα όσο μπορείς και σπίτι όσο χωρείς». Αλλάξαν όμως οι καιροί, ε; Σε κάποια στιγμή δε, πέρασε από το μυαλό μου ότι μπορεί να ήταν και αυτός ο χώρος που είχε παραχωρηθεί από τον Δήμο στους κατοίκους για καλλιέργειες, και γι’ αυτό είχαν κρύψει με μεταλλικά πετάσματα, στερεωμένα καλά στα κάγκελα, τη θέα προς τον κήπο. Αλλά τελικά ο χώρος που είχε παραχωρηθεί για να καλλιεργηθεί από δημοτές του Αμαρουσίου που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες ήταν λίγο πιο κάτω. Δυστυχώς παρατημένος και σε κατάσταση αναμονής, με τις πλαστικές ριγέ κόκκινες κορδέλες να ανεμίζουν σαν ουρές χαρταετών δεμένες πάνω στα μεταλλικά ραβδιά που οριοθετούσαν τις μικρότερες κατατμήσεις της γης. Ελπίζω πάντως, να ξεπεραστούν τα προβλήματα και να προχωρήσει κι αυτός, γιατί σε σχέση με τον πρώτο δημοτικό κήπο Αμαρουσίου βρίσκεται πραγματικά σε περισσότερο προνομιακή θέση.

1ος Δημοτικός Κήπος Αμαρουσίου

Μετά, ολόκληρη περιπέτεια για να βρω τον αυτοδιαχειριζόμενο Αγρό του Πάρκου Τρίτση. Ένας που ρώτησα μου ‘πε: «Ε, αγρός λέγεται άρα μες τους αγρούς θα είναι, τράβα αυτό το δρομάκι και θα τον βρεις». Και αφού περιπλανήθηκα για κάμποση ώρα στα μονοπατάκια ανάμεσα στις φυστικιές, τις ροδιές και τις ελιές βρήκα το φούρνο, το περιβόλι και το κοντέινερ-κονάκι. Δυστυχώς ήταν κλειστός, αλλά τουλάχιστον τώρα ξέρω πού θα τον βρω όταν ξαναπάω.

Θα πει κανείς, μα όλα αυτά είναι ψήγματα αστικών καλλιεργειών μέσα στη δική μας απέραντη τσιμεντούπολη. Ψύλλοι στ’ άχυρα. Αλλά κοίτα που το μικρό κάνει τη διαφορά. Είδατε τελευταίως το πάρκο Ναυαρίνου με τον μικρό του εκπαιδευτικό κήπο στην καρδιά του; Είδατε τι ζωή έχει τραβήξει στα πέριξ του; (Και λέω στα πέριξ γιατί υπάρχουν και αυτοί που διστάζουν ακόμα και να διασχίσουν τη μεγάλη διαγώνιό του που ενώνει ωραία τις δύο άκρες του, και έτσι να περάσουν μπροστά από τον λαχανόκηπό του.) Μεγάλη διαφορά. Κάποιοι λένε μάλιστα, ότι έχουν ανέβει και οι αξίες γης τριγύρω. Μεγάλη διαφορά.

image3_1_05_2013

Από μια γιορτή του Πάρκου Ναυαρίνου δυο Μάηδες πίσω

Είτε πάντως αυτοδιαχειριζόμενα, είτε δημοτικά οργανωμένα, είτε στους κήπους των νοσοκομείων ή των σχολείων, τα μικρά αυτά κτήματα αστικών καλλιεργειών, εκτός από τα τρόφιμα που παράγουν και τον εκπαιδευτικό τους ρόλο, διαμορφώνουν νέα τοπία στην πόλη μας. Και μπορεί να έκαναν την εμφάνισή τους με την κρίση και να μην έχουν τα 13 χρόνια που έχει πίσω του το CanMasDeu στα περίχωρα της Βαρκελώνης, με συνελεύσεις 150 ατόμων και μεγάλη απήχηση στην ευρύτερη γειτονιά, με μεγάλης κλίμακας παραγωγή και με φόντο ένα υπέροχο παλιό εγκαταλελειμένο λεπροκομείο, αλλά σηματοδοτούν μια στροφή.

Sentados_a_la_mesa_en_Can_Masdeu

Γεύμα στο CanMasDeu: Αυτοδιαχειριζόμενος αγρός στα περίχωρα της Βαρκελώνης.

Στην ίδια όμως περίπου στροφή ιδρύθηκε κάποτε και ο Κήπος του Επίκουρου.

Ο κήπος του Επίκουρου θα μπορούσε να θεωρηθεί ένα από τα πρώτα δείγματα αστικής καλλιέργειας στον ελλαδικό χώρο και γενικότερα. Επρόκειτο για έναν κήπο που βρισκόταν ανάμεσα στο Δίπυλο του Κεραμεικού και την Ακαδημία του Πλάτωνα, στα περίχωρα της τότε Αθήνας και εκτός των βόρειων τειχών της. Σήμερα είναι αυτός ο χώρος που περικλείεται από την οδό Πειραιώς, την Ιερά Οδό, τη Λ. Κωνσταντινουπόλεως και τη Λ. Αθηνών. Στη δε οδό Κεραμεικού έχει βρεθεί το δάπεδο μιας κατοικίας που θεωρείται ότι ανήκε στην ομώνυμη σχολή του.

Ο Επίκουρος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Σάμο καθώς ο πατέρας του ήταν Αθηναίος άποικος που είχε πάει στο νησί. Ωστόσο, το δεύτερο μισό του 4ου αιώνα, και μετά από πολλές περιπέτειες, κατέληξε στην Αθήνα όπου και αγόρασε έναν κήπο με σκοπό να ιδρύσει τη φιλοσοφική του σχολή.

Τον 4ο αιώνα π.Χ. όμως, η πόλη των Αθηνών βρίσκεται αντιμέτωπη με μια βαθιά οικονομική και πολιτική κρίση. Συγκεκριμένα ο καθηγητής κλασικής αρχαιολογίας Μ. Τιβέριος γράφει: «Γνωστή, π.χ., είναι η οικονομική κρίση που έπληξε τους Αθηναίους για μεγάλο μέρος του 4ου αι. π.Χ. Οι αρχές της ανάγονται στο τέλος του Πελοποννησιακού πολέμου (403 π.Χ.), που βρήκε την Αθήνα ηττημένη και εξαθλιωμένη. Αξίζει να επισημανθεί ότι κάποια γνωρίσματα της κρίσης αυτής είναι πολύ οικεία και στις μέρες μας. Και τότε οι πλούσιοι έγιναν λιγότεροι και πλουσιότεροι και οι φτωχοί περισσότεροι και φτωχότεροι. Και τότε ο πληθυσμός, κατά ένα μεγάλο μέρος, είχε εγκαταλείψει την ύπαιθρο και είχε αναζητήσει τα μέσα επιβίωσής του στην πόλη».

Μέσα σ’ αυτό λοιπόν το ιστορικό πλαίσιο, ιδρύεται ο Κήπος του Επίκουρου. Τι ήταν όμως ο κήπος αυτός; Ουσιαστικά, ήταν ο τόπος μιας μικρής κοινωνίας, όπου οι επικούρειοι ή «οι από κήπου» είχαν διαμορφώσει εκείνους τους όρους που επέτρεπαν ν’ αναπτυχθούν βαθιές σχέσεις φιλίας και αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ τους. Στον κήπο εκείνο δεν υπήρχαν διαχωρισμοί μεταξύ γυναικών και ανδρών, δούλων και αθηναίων πολιτών. Μια ατμόσφαιρα φιλίας, ψυχαγωγίας και τέρψης ή, με σημερινούς όρους, μια ατμόσφαιρα αλληλεγγύης και αναψυχής, μαζί με τη δυνατότητα πρόσβασης σε καλή διατροφή, δημιουργούσε στενούς δεσμούς μεταξύ των μελών του Κήπου για πολλά χρόνια, ακόμα και μετά τον θάνατο του Επίκουρου.

Όπως συνέβαινε τότε, έτσι και στις μέρες μας, οι άνθρωποι διαμορφώνουν μια μικρή κοινωνία γύρω από τους αστικούς αγρούς, για λόγους αυτοσυντήρησης, αλλά και για να συζητήσουν για την κρίση της πόλης και να αναζητήσουν από κοινού λύσεις, έτσι ώστε το «τοπίο» ν’ αλλάξει επί της ουσίας.

P1040511

 

 

Ένα μικρό έργο για τον δήμαρχο, ένα μεγάλο έργο για την πόλη β΄

Χρεμωνίδου

Η Χρεμωνίδου

Έχω άλλη μια ιδέα πάνω στον ίδιο τίτλο, μόνο που αυτή τη φορά θέλω να πω και κάτι για τον τίτλο. Γιατί αυτά τα έργα δεν είναι μόνο value for money, είναι έργα που μπορούν να σηματοδοτήσουν μια νέα εποχή ή να κλείσουν στο χρονοντούλαπο μια περασμένη. Το λέω αυτό γιατί όταν είχα πρωτοσυναντήσει το πρόβλημα που θα σας παρουσιάσω, σε μια περίοδο ευημερίας και όχι σε αυτή τη σημερινή μιζέριας της κρίσης, μου φαινόταν αδύνατον να βρει τη λύση του! Και να που τώρα είμαστε σε μια εποχή που έχω την αισιοδοξία να μιλήσω γι’ αυτό.

Η Χρεμωνίδου είναι πλέον ένας σημαντικός εμπορικός δρόμος του Παγκρατίου. Όμως αρχικά ήταν ένας μικρός δρόμος στα όρια της περιοχής, που έμελλε να γίνει σημαντικός γιατί βρίσκεται στο ίχνος ενός παλιού ρέματος, και αυτό σημαίνει πως πέρα από τα νερά της βροχής συλλέγει και όλη την κίνηση του Βύρωνα με κατεύθυνση προς το κέντρο. Για παρατηρήστε πώς συγκεντρώνονται όλοι οι δρόμοι της Ανάληψης πάνω του – εδώ στον παλιό αυτό χάρτη η Χρεμωνίδου βρίσκεται κάτω από το Τ του Παγκρατίου.

xartis30

Έτσι, με την ανάδειξη της σημασίας της οδού, πάρθηκε η απόφαση να αποκτήσει στοά, για να αυξηθεί το πλάτος του τυπικού μικρού δρόμου που είχε (9-10μ). Όμως στη γωνία Χρεμωνίδου και Φιλολάου κάτι συνέβαινε με το γωνιακό κτίριο, και ποτέ δεν γκρεμίστηκε για να χτιστεί μια καινούργια πολυκατοικία με στοά… Αν έλεγες κάτι γι’ αυτό πριν από το ’10 μάλλον θα άκουγες πως τα πράγματα αυτορρυθμίζονται και πως το πρόβλημα θα λυθεί από μόνο του…  Μάλλον αυτό που γινόταν είναι ότι οι όροφοι σε μια τέτοια διασταύρωση δεν θα μπορούσαν να πουληθούν εύκολα ούτε ως κατοικίες ούτε ως γραφεία, τα λεφτά ήταν στο ισόγειο, σε ένα μαγαζί με μεγαλύτερη βιτρίνα και περισσότερα τετραγωνικά.

Στη διασταύρωση λοιπόν Χρεμωνίδου και Φιλολάου συνωστίζονται όσοι κοιτάνε τη βιτρίνα, τα πράσινα κολονάκια, η πινακίδα και το φανάρι, τα νερά της βροχής από το ρέμα που ανθίσταται και πλημμυρίζει τη ράμπα του πεζοδρομίου όταν βρέχει, τα αυτοκίνητα που στρίβουν, τα κόκκινα κολονάκια του ΟΑΣΑ και τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα… έτσι μένουν 40 εκ. πεζοδρόμιο για τους πεζούς που περνούν!

Μήπως ήρθε η ώρα να αυτορρυθμιστούμε, μήπως ήρθε η ώρα να διώξουμε το ένα παρκαρισμένο και να αποκτήσουμε ένα αξιοπρεπές πεζοδρόμιο απ’ όπου θα μπορούν να περάσουν δύο άνθρωποι; Δεν αξίζει κάθε κέντρο γειτονιάς το δικό του μικρό-μεγάλο έργο;

 

 

 

%d bloggers like this: