Archive | March 25, 2015

Οι επτά πύλες του τείχους του Χασεκή

Το 1778, ο Χατζή Αλής Χασεκής έχτισε ένα οχυρωματικό τείχος, που σχεδόν πατούσε στα υπολείμματα του Θεμιστόκλειου (479 π.Χ., αμέσως μετά τη μάχη των Πλαταιών). Το τείχος περιέβαλλε τη μεγάλη πόλη της Αθήνας και όλη η περιοχή εκτός των τειχών είχε χαρακτήρα αγροτικό, με περιβόλια και χωράφια, μια σημαντική ενδοχώρα με μεγάλους παραγωγικούς χώρους, όπως τα Μεσόγεια και ο Ελαιώνας, εντός των οποίων υπήρχαν μικρές οικιστικές εγκαταστάσεις, κυρίως καλλιεργητών.

Το τείχος του Χασεκή με σημειωμένες τις επτά πύλες και τις βιοτεχνικές δραστηριότητες (υπόβαθρο: Μπίρης)

Το τείχος είχε επτά πύλες, οι οποίες αποτελούσαν σημείο συνάντησης των πολλών αγροτικών δρόμων που συνέδεαν την ενδοχώρα με την πόλη. Είναι εντυπωσιακό ότι οι περισσότεροι από αυτούς υπάρχουν ακόμη και σήμερα, όπως για παράδειγμα η Μεσογείων, η Λιοσίων, η Πειραιώς και η Ιερά Οδός.

Στη βόρεια πλευρά του τείχους, ήταν η Μενιδόπορτα ή Αγίων Αποστόλων. Εκεί κατέληγαν οι δρόμοι από τα Λιόσια και το Μενίδι, δηλαδή η Αχαρνών και η Λιοσίων. Η τελευταία οδηγούσε και στα Σεπόλια, μέσω μίας διακλάδωσης, της Σεπολίων, στο ύψος της σημερινής πλατείας Αττικής. Το Μενίδι, τα Λιόσια και τα Σεπόλια ήταν μερικά από τα χωριά της μεγάλης περιοχής του Ελαιώνα. Η πύλη βρισκόταν στο σημείο συνάντησης της οδού Στρέιτ με την πλατεία Δημαρχείου.

Πύλη Αγίων Αποστόλων

Συνεχίζοντας ανατολικά βρίσκουμε την Μπουμπουνίστρα ή Μεσογείτικη, στη συμβολή των οδών Όθωνος με Β. Σοφίας, περίπου εκεί όπου βρίσκεται σήμερα η αφετηρία του τραμ.

Η Πόρτα της Μπουμπουνίστρας ή Μεσογείτικη Πόρτα (Edward Dodwell)

Ήταν κατασκευασμένη από τρεις μαρμάρινες στήλες από το Αδριάνειο υδραγωγείο και έφερε λατινική επιγραφή. Όπως φαίνεται και από το όνομά της εδώ κατέληγαν οι δρόμοι από τα Μεσόγεια, αλλά επίσης και την Κηφισιά, την Πεντέλη και τον Μαραθώνα. Η δεύτερη ονομασία της προήλθε από τον ήχο του νερού που έτρεχε από την ομώνυμη οθωμανική πηγή που βρισκόταν εκεί.

Ακολουθεί η Καμαρόπορτα ή Πύλη της Βασιλοπούλας, που δεν είναι άλλη από την πύλη του Αδριανού, η οποία είχε ενσωματωθεί στον οχυρωματικό περίβολο. Στο σημείο εκείνο κατέληγαν οι δρόμοι από το Παγκράτι και τη Βουλιαγμένη.

Η Καμαρόπoρτα ή Βασιλού. (Edward Dodwell)

Προχωρώντας συναντούμε την Αρβανίτικη, που συνδέει το παλιό Λιμάνι ή Ξηροτήγανο, δηλαδή το Φάληρο, με την πόλη. Πήρε το όνομά της από την ομώνυμη γειτονική συνοικία της Πλάκας.

Η Αρβανίτικη Πόρτα

Στη ΒΔ πλευρά της Ακρόπολης βρίσκεται ο εντυπωσιακός φράγκικος πύργος που είναι η Πύλη του Κάστρου.

Η Πύλη του Κάστρου

Τέλος, ο Πειραιάς συνδέεται με δύο πύλες: την Πύλη του Μανδραβίλη ή Δρακόπορτα και τη Γυφτόπορτα ή Πύλη του Μοριά. Η πρώτη παίρνει το όνομά της από το παλιό όνομα του λιμανιού «Πόρτο Λεόνε», ενώ η δεύτερη από τη μεγάλη συγκέντρωση αθίγγανων που ήταν εγκατεστημένοι στην περιοχή (Άγιοι Ασώματοι) και εξασκούσαν επαγγέλματα που συνδέονταν με τις μεταφορές.

Πύλες Γυφτόπορτα και Μανδραβίλη

Tο 1835, το τείχος γκρεμίστηκε, οι δρόμοι όμως έμειναν…

 

 

Advertisements
%d bloggers like this: