Π, σαν να λέμε Παιδιά, Πόλεις, Παιχνίδι

Didier_Faustino

Σε πολλές μικρές και ασήμαντες συμπτώσεις μαζί, υποθέτω ότι οφείλεται το πόστ αυτό. Από τη μία το ξεκίνημα  της νέας σχολικής χρονιάς, από την άλλη ένα απογραμμάτιστο καλοκαιρινό πέρασμα από την ολοκαίνουρια (και πραγματικά) καταπληκτική (εκτός από τον κάπως υπερβολικό λευκό φωτισμό της) μίνι-παιδική χαρά στην Ακρόπολη κάτω από τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Τέλος, το τυχαίο ιντερνετικό “πέσιμο” πάνω σε μία έκθεση στο μουσείο Reina Sofia της Μαδρίτης, αφιερωμένη στους παιχνιδότοπους (που έχει ξεκινήσει εδώ και αρκετό καιρό και λήγει στις 22 /09).

Το συλλογικό παιχνίδι στην πόλη, στο χωριό, στο πάρκο, στην πλατεία, στους δρόμους, στις αλάνες, στη μάθηση, στη δουλειά (θυμήσου τα γραφεία της Γκούγκλ.. ναι, το ξέρω ότι είναι εξαίρεση), στις διακοπές με τους φίλους, τ’ αδέρφια μας, τους συμφοιτητές μας και τους συναδέλφους μας, το παιχνίδι για μικρούς και  μεγάλους και για ακόμα μεγαλύτερους μοιάζει ν’ αντανακλά, για όσο διαρκεί και σε συμπυκνωμένη μορφή, ένα είδος κοινωνικής ουτοπίας. Μιλώντας για παιχνίδι σκεφτόμαστε αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες, ευγενή άμιλλα, επιβράβευση, δυνατές συγκινήσεις, συλλογική προσπάθεια, όπου οι διαφορετικές δεξιότητες του καθένα μετράνε ισότιμα, και τόσα άλλα με πολλαπλά θετικά οφέλη για τον ψυχισμό των συμμετεχόντων και την κοινωνική εξέλιξη γενικώς.

boys_Francesc Catalá-Roca

Και πόσο εντυπωσιακό που το λάστιχο το παίζουν ακόμα τα κορίτσια! Ένα παιχνίδι που φτιάχνεται από το τίποτα (ναι, ναι, και τόσα άλλα, τιποτένια παιχνίδια πολύ παλιότερα από το λάστιχο). Η μπάλα (μια φουσκωτή σφαίρα που σκάει πάνω-κάτω στην τελική, που δεν χρειάζεται να είναι και η μπραζούκα) ασκεί τόσο καίρια επιρροή στους αγορίστικους εγκεφάλους παντού στον κόσμο (και όχι μόνο, αλλά κυρίως σ’ αυτούς). Τι να λέμε τώρα, τα αυτονόητα; Και πόσο τέλειο είναι το παιχνίδι εκτός σπιτιού, κάτω από τον ουρανό! Όταν η πόλη ή το χωριό γίνεται η αρένα της φαντασίας, το ταμπλό των συν-κινήσεων. Και χωρίς πολλά πολλά, σε δύο κάγκελα μορφής Π, δυο κορίτσια, σαν κι αυτά της φωτογραφίας, μπορούν να δουν αρκετή ώρα τον κόσμο ανάποδα. Στις γραμμές του πλακόστρωτου που μπορεί να ορίζει άθελά της μια πλατεία, κάποιοι μικρότεροί μας βλέπουν σαφώς δύο τέρματα και μια γενναία γραμμή να υποδιαιρεί χώρο και ομάδες. Στο ελάχιστο πρανές που μπορεί να σχηματίζεται γύρω από μια κουτσουπιά, κάποιοι άλλοι, πάλι, γνωστοί μας μπορούν να “δουν” ένα άυλο μονόστυλο σπίτι με μια φουντωτή μωβ στέγη.

playgrounds_ΠΜετά, περνάει κανείς έξω από τις κλασικές ελληνικές παιδικές χαρές με την περίφραξη και την είσοδο που κλειδώνει με λουκέτο (ακόμα και όταν βρίσκονται εντός των πάρκων έχουν περίφραξη και λουκέτο), με τα προκατασκευασμένα σύνθετα παιχνίδια τους, σαν ένα γιγαντιαίο τρισδιάστατο κόπι πέιστ που έχει σαρώσει όλους τους παιχνιδότοπους της χώρας. Και αναρωτιέται: “Μα πόσο κινδυνεύουμε επιτέλους; Διότι περιφραγμένες τις βλέπουμε και σε νησιά και σε χωριά”! Και αυτό το απαιτούν οι γονείς, για να έχουν το κεφάλι τους ήσυχο. Λες και όταν έχεις παιδιά, μπορείς να έχεις το κεφάλι σου ήσυχο.

Στο Άμστερνταμ, (εντάξει, ορθά θα σκεφτείτε, η Ολλανδία είναι ίσως η πιο προωθημένη χώρα στην υφήλιο σε θέματα παιχνιδότοπων, με μακρύ παρελθόν στον τομέα αυτό) είχα μείνει έκπληκτη που εκμεταλλεύονταν κάθε ελεύθερο τετραγωνικό της πόλης, για να “χώσουν” έστω και μια τσουλήθρα ή ένα προκάτ πολυ-παιχνίδι.  Χωρίς όμως καμία περίφραξη και σε σημεία που ήταν εντελώς έκθετα στην κίνηση των αυτοκινήτων, εκτός από δυο-τρία τετραγωνικά μέτρα φτιαγμένα από αυτό το ειδικό μαλακό δάπεδο, το οποίο όλο και κάπου θα έχει πάρει και το δικό σου μάτι ακόμα και εκείνου που δε θέλει να ξέρει τίποτα για παιδιά. Και πώς είναι δυνατόν να μην θαυμάσεις την ευφάνταστη Wikado παιδική χαρά με πτερύγια από παλιές ανεμογεννήτριες των SuperUse Studio στο Ρόττερνταμ; Αφού ο σχεδιασμός  είναι τόσο πια διεθνοποιημένος, γιατί δεν μπορούμε να αντιγράψουμε σωστά κάτι ωραίο; Πόσο μάλλον, όταν σε λίγα χρόνια αναμένεται να γεμίσουν τα νησιά με τερατώδη αιολικά πάρκα. Αλλά και πάλι, σχεδιαστές και ιδέες υπάρχουν. Μάλλον το μέσο γούστο για το δημόσιο χώρο και για το χώρο γενικώς είναι πολύ, πολύ χαμηλό σε σύγκριση, ας πούμε, με αυτό της Ολλανδίας.

Και όταν επιτέλους γίνει μια παιδική χαρά, με τον τρόπο που συνήθως γίνονται, πώς συντηρείται στην πορεία; Ο Καλλικράτης αποδεικνύεται ολέθριος για τους μικρότερους απομακρυσμένους τόπους. Φέτος το καλοκαίρι, στον Πόρο της Κεφαλονιάς, όταν ρωτήθηκαν οι κάτοικοι γιατί δεν αντικαθιστούν τα σπασμένα παιχνίδια της μοναδικής παιδικής χαράς που υπάρχει στο χωριό, η απάντησή τους ήταν: “Ποιός να τρέχει τώρα στο Αργοστόλι”; Τα παιχνίδια μετά από λίγο καιρό μπαίνουν σε αχρηστία (ειδικά εκεί όπου οι καιρικές συνθήκες είναι έντονα διαβρωτικές) και αυτό δεν είναι κάτι καινούριο.

playgrounds_reina Sofía_exhibition

Και μη μιλήσουμε για τον πολιτικό χαρακτήρα που μπορεί να έχει η τοποθέτηση μιας παιδικής χαράς σ’ ένα δημόσιο χώρο που παραπαίει. Υπενθυμίζω μόνο την κίνηση των κατοίκων των Εξαρχείων που πριν κανα δύο χρόνια, αποφάσισαν να διεκδικήσουν μέρος της πλατείας απ’ αυτήν την ασταθώς κινούμενη μάζα συνανθρώπων μας που αντικρύζοντάς την σε θλίβει και σε κάνει να ντρέπεσαι που λέγεσαι πολίτης. Ήταν αυτοί που τοποθέτησαν στην πλατεία παιχνίδια και, αν θυμάμαι καλά, τραπέζια του πινγκ-πονγκ∙ όλα έγιναν σχετικά γρήγορα και αθόρυβα. Τελικά όλη αυτή η κινητοποίηση έδειξε ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι να κάνεις τα πράγματα να λειτουργήσουν.  Ούτε βέβαια αυτή η πρακτική είναι καινούρια. Πριν μερικές δεκαετίες (1968), οι κάτοικοι μιας υποβαθμισμένης περιοχής, στην όχι και τόσο μακρινή Κοπεγχάγη, έστειλαν με τον ίδιο ακριβώς τρόπο το μήνυμα για περισσότερους δημόσιους χώρους αφιερωμένους στο παιχνίδι, όπως μας δείχνει και μια φωτογραφία της έκθεσης “Playgrounds. Reinventing the square, 2014” που αφιερώνει το Reina Sofía στο δημόσιο χώρο, ως τόπο παιχνιδιού.

Καλό Φθινόπωρο

 

 

 

Advertisements

Tags: , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: